En toen daalde de koers van de roebel gigantisch. Hoe komt dat eigenlijk?

Russen bij de elektronische borden die de koers van de roebel weergeven. Foto EPA / Yuri Kochetkov

Wéér gedoe over de roebel. De koers van de Russische munt bereikte vandaag een historisch dieptepunt. Wat is er toch aan de hand? We praten je bij.

Wat is er aan de hand?
Het was een interessante (of angstaanjagende) dag voor economen. In de ochtend daalde de waarde van de roebel met zo’n 9 procent ten opzichte van de dollar. Tegen het eind van de middag was dat iets hersteld, maar stond de Russische munt nog steeds bijna 4 procent in de min.

Onze correspondent Steven Derix, vanuit Rusland:

“Russische valutahandelaren, geciteerd door persbureaus Interfax en Itar Tass, vermoeden dat de roebel zich heeft hersteld door een ‘massale interventie’ van de Russsiche Centrale Bank in de loop van de ochtend. Helemaal zeker is dat niet, omdat de Centrale Bank daar normaal gesproken geen mededelingen over doet.”

“Vast staat wel dat de Russische Centrale bank al tientallen miljarden euro’s heeft uitgegeven om de roebel voor een vrije val te behoeden.”

Eigenlijk daalt de munt al het hele jaar. Sinds januari heeft de roebel 42 procent van zijn waarde verloren. Eerder twijfelde de centrale bank om in te grijpen, zodat de neergang van de munt zou stoppen. In november besloot die daar toch vanaf te zien. Zo hard als vandaag ging de roebel echter nog nooit achteruit; waar je euro vorige week nog 56 roebel waard was, is dat nu 62 roebel.

En hoe komt dat?
Economen noemen de sterk dalende olieprijs als belangrijkste reden. Sinds de zomer is die met 25 procent gedaald. De prijs ligt nu rond de 71 dollar voor een vat olie. Om een voorbeeld te geven: vorige week was dat nog 80 dollar. Het zorgt voor een onzekere Russische economie: de dalende olieprijs heeft de Russische regering recentelijk al twee keer gedwongen om de begroting voor 2015 bij te stellen.

De sterke daling lijkt het gevolg van een beslissing van OPEC, de club van olieproducerende landen. Dat zegt ook onze economieredacteur Maarten Schinkel.

“Zij hebben besloten om de olieproductie niet te verlagen uit angst hun marktaandeel te verliezen. Daardoor is er meer olie, en hoe meer olie er is, hoe lager de prijs van de olie ligt. Produceer je bijna niets, dan krijgt een olievat een hogere prijs.”

Wat betekent dit voor Rusland?
Rusland wordt hard geraakt door de zakkende olieprijs: bijna de helft van alle staatsinkomsten komt uit olie. Daalt de prijs, dan krijgt Rusland minder geld binnen. Dit drukt dus zwaar op de begroting van het land.

De Russische centrale bank werkt nu aan scenario’s voor een olieprijs die altijd rond de 60 dollar per vat ligt. Ter vergelijking: in juni stond de richtprijs nog op ruim 115 dollar per vat.

De Russische investeringsbank Sberbank CIB zei tegen persbureau AP:

“Op de korte termijn is de Russische markt een slachtoffer van de beslissing van OPEC. De Russische markt en de roebel zullen niet stabiliseren totdat de olieprijs dat doet.”

Foto EPA / Sergei Ilnitsky

En de Russische burgers en bedrijven?
Ook de Russische burger gaat dit voelen. Door de westerse sancties zijn er minder producten in de supermarkt te vinden, en nu wordt ook de import duurder. ING-analist Egor Fedorov tegen The Wall Street Journal:

“Zulke fluctuaties in de koers van de roebel zijn schadelijk voor de economie. Bedrijven zijn absoluut niet blij met zulke schommelingen. Deze koersdaling is dodelijk in elke financiële planning.”

Rusland heeft zo’n 70 procent kans om in een recessie terecht te komen, zeiden economen van Bloomberg in oktober. De economie van de exporteur is sterk verzwakt door de sancties van de VS en Europa. En toch heeft de dalende koers voor sommigen een voordeel, zo tweet onze correspondent Steven Derix vanuit Rusland (over zijn fotograaf):

Twitter avatar StevenDerix Steven Derix ‘De roebel is alweer gedaald!’, roept Kostja opgewonden. Daarna checkt hij nog een keer hoeveel zijn schuld bij de bank is geslonken.

The Guardian hield vandaag een liveblog bij over de roebel.

Lees ook in NRC Handelsblad: Hoog spel van het oliekartel (€) of op NRC Q: Waarom de roebel keldert