Speculaas van moeder

Even dacht ik dat iemand een geintje met me uithaalde. Ik heb een vriendin die ieder jaar bij wijze van eindejaarsgroet een griezelig echt lijkende brief van een of andere officiële instantie rondstuurt, met daarin zogenaamd gewichtige mededelingen waaruit je alleen wanneer je heel goed leest kunt opmaken dat je in de maling wordt genomen. Slordige lezer die ik ben, trap ik erieder jaar weer in. Om pas na enige tijd grinnikend te constateren dat het haar weer gelukt is.

Maar nee, dit was een onvervalst persbericht afkomstig van de firma Febo – u kent ze wel, een van de grootste snackbarketens van Nederland en home of the hungry. ‘Febo introduceert de speculaaskroket’, kopte het mailtje. Eronder een foto van een wit behandschoende hand inclusief bisschoppelijke ring met robijn met daarin iets wat nog het meest weg had van een kunstig gelegde, S-vormige drol. „Sinterklaas als oer-Hollandse traditie en Febo als oer-Hollands bedrijf vonden de tijd rijp voor deze fantastische uitbreiding op het assortiment”, vernam ik. Het goedheilige excrement bleek sinds vorige week te koop bij alle filialen van de betreffende automatiek en wel voor het oer-Hollandse bedrag van 1 euro.

Nee, ik heb de speculaaskroket niet geproefd. Ik ben opgegroeid met 1 Thessalonicenzen 5:21, ofwel ‘Beproeft alle dingen en behoudt het goede’, maar er zijn grenzen aan mijn nieuwsgierigheid. Het hele concept speculaaskroket lijkt mij een misvatting van de hoogste orde, een vermoeden dat werd bevestigd door wat collega Hiske Versprille schreef in Het Parool: „De vulling (…) smaakt weliswaar naar speculaas, maar dan wel naar speculaas waar iemand al enige tijd op heeft gekauwd. Het doet denken aan natte ontbijtkoek, aan verzopen pepernoten op straat tijdens een verregende intocht.”

Behalve met de Bijbel groeide ik ook op met de speculaas van mijn moeder. Dikke brokken brosse speculaas versierd met goudbruine amandelen. Bakplaten vol bakte ze daarvan, omdat een andere goede gereformeerde gewoonte wilde dat er vaak en veel lekkers moest worden uitgedeeld aan buren, vrienden en familie. En die zeiden nooit nee, want eerlijk is eerlijk, mijn moeder was en is een ster in speculaas.

Het geheim van echt lekkere speculaas zit hem in twee dingen: goede speculaaskruiden en het een nacht laten rijpen van het deeg. Goede speculaaskruiden bestelt u bijvoorbeeld bij drogist Van der Pigge (vanderpigge.nl), maar zelf maken is ook heel makkelijk. Meng voor een klein voorraadje 8 tl gemalen kaneel, 2 tl gemalen kruidnagel, 2 tl gemalen koriander, 2 tl gemberpoeder, 1 tl gemalen nootmuskaat, ½ tl gemalen kardemom en 1 tl gemalen foelie.

Janneke Vreugdenhil