Straks bepalen ouderen de trend in de stad

Illustratie Hajo

De stad trekt jongeren aan, maar de zeventigplussers nemen de  bevolkingsgroei voor hun rekening, aldus Jan Latten (UvA, CBS) en Dorien Manting (UvA, Planbureau voor de Leefomgeving).

Steden zijn überhip. Jongeren stromen massaal toe. Anders dan vroeger blijven ze vaker in de stad wonen zodra ze een partner hebben en kinderen krijgen. Geen wonder dat de meeste aandacht van bestuurders uitgaat naar jonge mensen. De stad past zich snel aan deze trendsettende jonge gezinnen aan. Maar als de kinderen straks uit huis gaan en de hippe stedelijke gezinnen in hun ‘lege nest’-fase belanden, staat onze steden een nieuwe transformatie te wachten. Oudere stedelingen zullen andere eisen stellen aan wonen, voorzieningen en publieke ruimte. Kleine signalen daarvan worden nu al zichtbaar.

Steden worden doorgaans geassocieerd met jongeren en niet met ouderen. Dat komt door de enorme instroom van twintigers die nu de sfeer in de steden bepalen. Toch zal in de komende decennia ruim de helft van de groei in Amsterdam van de 70-plussers komen. Tussen nu en 2040 neemt hun aantal volgens de regionale PBL/CBS-bevolkingsprognose alleen al in Amsterdam toe van circa 60 duizend naar bijna 140 duizend. In relatieve zin mag de vergrijzing in steden dan minder groot zijn dan op het platteland, maar in absolute zin is het aantal ouderen vooral in de steden in de Randstad ‘booming’. Dat komt niet omdat de komende jaren ouderen vaker dan vroeger naar de stad zullen verhuizen, maar omdat de stedelingen-van-nu in de stad zullen blijven. Daaronder bevinden zich juist ook de jonge middeninkomensgezinnen die de afgelopen decennia de stad verkozen boven het platteland. Daar komt bij dat volgens het CBS juist de midden- en hogere sociale lagen in de bevolking opvallend oud worden. De stad zal straks dus ook de leefwereld voor menig 100-plusser zijn.

Onderzoeker Lia Karsten van de Universiteit van Amsterdam beschreef onlangs hoe de nieuwe stedelijke gezinnen wijken van Amsterdam langzaamaan hebben getransformeerd. In de Amsterdamse wijk Middenmeer bijvoorbeeld veranderden de publieke en private voorzieningen vanwege de consumentenwensen van de jonge middeninkomensgezinnen. Fitnesscentra, speelgoedwinkels, kindvriendelijke horeca of nieuwe stadsparken deden hun intrede. Wijken als de Middenmeer zullen straks weer transformeren als de kinderen van deze vijftigers het huis uit gaan. De meeste vijftigers verhuizen immers niet zo graag meer, zo blijkt uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving. Als ze al verhuizen dan meestal op korte afstand. Met andere woorden: men zal bij voorkeur in de buurt en dus ook in de stad willen blijven.

Lees verder in NRC Handelsblad: ‘Straks bepalen ouderen de trend in de stad’ (€)