Vandaag is de Nationale Actiedag voor ebola. Hoe staat het met de bestrijding?

Guinee is een van de drie zwaarst getroffen landen van het ebolavirus. Er zijn zeker 1.260 mensen overleden. Foto AP/Jerome Delay

Wie vandaag radio of tv aanzet, wordt aangespoord om geld te doneren voor ebolabestrijding op Giro555. Met de actiedag sluiten de Samenwerkende Hulporganisaties hun actieweek af.

Hoe staat het intussen met het ebolavirus? We praten je bij (in vijf stappen).

1. Het aantal patiënten lijkt minder snel te groeien..
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn er 5.689 mensen overleden aan ebola. Er zijn 15.935 besmettingen in zes landen: Liberia, Sierra Leone, Guinee, Mali, Spanje en de Verenigde Staten. Het aantal nieuwe patiënten per week is nu constant – de grote groei lijkt voorbij.

In Liberia, het land met de meeste eboladoden (3.018) en besmettingen (7.168), komen er per week minder dan 100 nieuwe patiënten bij. Afgelopen zomer waren dat er zo’n 500. Het aantal nieuwe besmettingen is het hoogst in Sierra Leone, vorige week kwamen daar zeker 385 patiënten bij.

2. ..maar waarschijnlijk ligt het échte aantal veel hoger
Er is ernstige onderraportage van het aantal besmettingen en doden, zegt de WHO. De organisatie krijgt de cijfers van besmettingen en doden van overheden. Maar de overheden van Guinee, Sierra Leone en Liberia zijn zwak en rapporteren veel gevallen niet. De slechte gezondheidszorg is ook de reden waarom ebola daar zo uit de hand kon lopen.

Volgens een berekening in het wetenschappelijke tijdschrift The Lancet is het aantal doden mogelijk twee keer zo hoog als het aantal dat is gerapporteerd.

Een waarschuwingstekening op een muur in Liberia, onderdeel van de campagne tegen ebola.

Een waarschuwingstekening op een muur in Liberia, onderdeel van de campagne tegen ebola. Foto EPA / Ahmed Jallanzo

3. Problemen met de bestrijding blijven groot
Het isoleren van patiënten om verspreiding te voorkomen verloopt nog steeds slecht in West-Afrika. In Liberia en Sierra Leone zou slechts zo’n 20 procent van de patiënten geïsoleerd zijn, meldde de WHO deze week. In Guinee zou het om 70 procent gaan.

4. Er zijn hoopgevende vaccins, maar die zijn nog niet verkrijgbaar
Het meest hoopgevende vaccin heet cAd3-EBO. Het beschermt tegen twee zeer dodelijke ebolavirussen die voor het eerst in Zaïre en Soedan (1976) toesloegen. Omdat het Zaïrevirus de huidige epidemie veroorzaakt, is ook een vaccinvariant gemaakt die afweer moet opwekken tegen het huidige virus. Het vaccin wordt nu getest in Engeland, Zwitserland, Mali en Oeganda.

Het eerste experimentele ebolavaccin dat bij mensen is uitgeprobeerd lijkt veilig. Bij twintig gezonde Amerikaanse proefpersonen wekte het vaccin afweer op tegen het ebolavirus. Maar de veiligheid van een vaccin is pas duidelijk als duizenden mensen zijn gevaccineerd.

5. De actieweek heeft tot nu toe 4,5 miljoen euro opgebracht
Vandaag hopen de Samenwerkende Hulporganisaties het meeste geld op te halen. Vanavond om 23.45 uur maken de Samenwerkende Hulporganisaties bekend hoeveel er deze week is ingezameld. De meest succesvolle Giro555-actie was die na de tsunami in Zuidoost-Azië in 2004 en bracht ruim 200 miljoen euro op. De actie die het minst opbracht was in 1998 en leverde 800.000 euro op voor Soedan.

Lees ook in NRC Handelsblad: Niet elke ramp past in de spotlights (€)

Weten wat er vanavond gaat gebeuren? Dat lees je in dit artikel. Hieronder de video van de Samenwerkende Hulporganisaties.