‘Investeringen in de wetenschap zijn echt armoedig’

De kankeronderzoeker treedt in mei terug als president van de KNAW. Met ook nog zijn lab is het „zwaarder dan gedacht”.

Kankeronderzoeker Hans Clevers stopt als president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. In mei treedt hij terug. Hij heeft besloten niet nog een vierde jaar te doen, waarvoor hij was gevraagd. „De belasting van én mijn lab én de Akademie valt me zwaarder dan verwacht. Ik werk 7 dagen per week, zo’n 13 uur per dag”, zegt Clevers, die in juni 2012 aantrad als president bij de KNAW.

Wat had u dan verwacht?

„Toen ik bij de KNAW begon had mijn lab net een golf van ontdekkingen achter de rug, aan stamcellen. Ik dacht dat het rustiger zou worden, maar er kwam juist een tsunami achteraan. We publiceren meer dan ooit tevoren, in topbladen. Dat is ploeteren.”

Wat is u het meest tegengevallen?

„Dat het zo moeilijk is om het belang van de wetenschap bij politici voor het voetlicht te brengen. Ministeries bezuinigen alleen maar op onderzoek en ontwikkeling. De investeringen in r&d als percentage van het bruto binnenlands product zullen de komende jaren dalen, van de huidige 2,0 naar zo’n 1,7. Terwijl de overheid als doel heeft om naar 2,5 te gaan. Het is echt armoedig aan het worden in Nederland.”

U heeft veel kritiek gekregen over het samenvoegen van de zes KNAW-instituten op het gebied van de geesteswetenschappen. Hoe kijkt u daar op terug?

„Die plannen liepen al langer en de kritiek valt volgens mij wel mee. Ze kwam steeds uit beperkte hoek. Sommige instituten waren gewoon te klein om nog impact te hebben. Tegenwoordig moet je al gauw zo’n 200 onderzoekers bij elkaar hebben op een campus, dan heb je kritische massa. Het proces zit nu in een eindfase.”

Afgelopen maart kwam er ook nog een kritische evaluatie over rol en organisatie van de KNAW.

„Met de meeste punten in dat rapport ben ik het eens. Wij hebben vergevorderde plannen om onze organisatie aan te passen. Er moet nog over gestemd worden. Het is bijvoorbeeld de bedoeling om de president voor vier, en niet voor drie jaar aan te stellen. De eerste twee jaar loop je mee aan de zijde van de zittende president, om ervaring op te doen. Daarna neem je het over. Zo biedt het bestuur meer tegenwicht tegen de directie.

„Ik wil trouwens ook nog een hoogtepunt noemen: de oprichting van de Akademie van Kunsten.”

Is de volgende president een vrouw?

„Dat zou mooi zijn. In ieder geval zal deze persoon uit de alfa- of gammahoek komen. Mijn voorganger Robbert Dijkgraaf is bèta, en ik ben dat ook. De afspraak is eigenlijk dat het steeds wisselt. De ene keer een bèta, en dan een alfa of gamma.”