Nederlands supertalent

Na anderhalve week IDFA wordt het wereldleed soms ondraaglijk. CO2, Poetin, jihad, corruptie, suiker, media, incest, Obama, neoliberalisme, stuwdammen, Zwarte Piet, NSA, schaliegas: waar kan de mensheid verder nog aan ten onder gaan?

Knap als een documentaire je dan nog raakt, zoals Those Who Feel The Fire Burning van het 25-jarige Nederlandse supertalent Morgan Knibbe, in de race om morgen de VPRO IDFA Award te winnen voor lange documentaires.

Knibbe zocht vluchtelingen op aan de randen van Europa: Griekenland, Lampedusa. Hij wilde geen huilverhaal: vluchtelingen zijn avonturiers, geen slachtoffers. En ook geen „objectief verhaal met mooie quotes, correcte moraal en conclusie”. Het doel was film die je bijna fysiek voelt. Knibbe: „Dat zoeken filmmakers al sinds Sergej Eisensteins montage van attracties, het gevoel van de kermis, van grand guignol.”

Knibbe maakt geen geheim van zijn inspiratie: de Franse regisseur Gaspar Noé (Irréversible). Zijn vlinderende camera herinnert ook aan Terrence Malick of Wim Wenders’ Der Himmel über Berlin: de wereld door het oog van een geest of een engel.

Vanaf het eerste shot dompelt Knibbe je onder in de wereld van illegalen. Wij zijn de camera: een oude man die overboord slaat ergens in de Middellandse Zee. Terwijl zijn longen vol water borrelen drijft zijn familie weg: een van die doorsnee drama’s aan de zuidgrens. En dan zijn we dood, zweven we door het vagevuur dat Europa voor immigranten is. Een razzia, een boot vol doodskisten, een junkiemoeder. En een soort succesverhaal: die Senegalees die zijn vrouw thuis vertelt dat hij geen seks had sinds hun afscheid in dat hotel, meer dan twee jaar terug. Zij vertelt hem zonder twijfel hetzelfde.

Een film zonder standpunt. „Ik hoop op een emotionele en primitieve reactie”, zegt Knibbe. En dat lukt: dit is zo’n film die je ogen opent voor iets wat net iets echter is dan de realiteit.