Metro kwetsbaar door enkelspoor

Voor de nieuwe Amsterdamse metro van en naar station Zuid/WTC wordt het de eerste jaren behelpen. Eén kapotte trein kan de lijn al platleggen.

Tracé deels enkelspoors

De Noord-Zuidlijn krijgt vanaf de ingebruikname in 2017 te kampen met een ‘krappe’ dienstregeling en het risico van vertragingen die de hele nieuwe Amsterdamse metrolijn lam kunnen leggen. Dat is volgens het Gemeentelijk Vervoerbedrijf (GVB) het gevolg van het besluit om het laatste deel van het tracé naar station Zuid/WTC enkelspoor in plaats van dubbelspoor aan te leggen. Dat maakt de hele lijn volgens het GVB storingsgevoeliger dan nodig.

Het besluit over dit enkelspoor is acht jaar geleden genomen. Maar Amsterdam heeft pas recent in kaart gebracht wat de gevolgen ervan zijn voor passagiers en de dienstregeling van de nieuwe metrolijn. De dienst Metro van de gemeente Amsterdam heeft recent besloten de verbouwing van metrostation Zuid/WTC aan te passen. Dit vanwege de te verwachten drukte, omdat vertrekkende en instappende passagiers van hetzelfde perron gebruik moeten maken.

„Het gaat om tijdelijke maatregelen zoals verbreding van de trappen en de overkappingen”, aldus een woordvoerder. Maar intern circuleren berekeningen dat, ondanks die aanpassingen het passagiersaanbod op dat perron zó groot zal zijn dat er „potentieel gevaarlijke situaties kunnen ontstaan”, aldus een betrokkene.

In 2012 zag het ernaar uit dat ook het laatste deel van het tracé tweespoors zou worden. Toen lag er een bestuursakkoord van de gemeente, de vervoersregio en het ministerie over ingrijpende verbouwing van het stationsgebied. De snelweg A10 gaat daar ondergronds, de NS-sporen worden uitgebreid en het stationsgebouw gemoderniseerd. Toen is ook afgesproken dat de Noord-Zuidlijn tweesporig moest kunnen ‘landen’ op het station. Maar afgelopen zomer bleek dat die aansluiting technisch pas na 2020 mogelijk is.

Tot die tijd is het volgens het GVB behelpen. De nu geplande frequentie van twaalf keer per uur (ofwel om de 5 minuten) is volgens hem misschien nog haalbaar. „Maar als het passagiersaanbod groter is dan nu verwacht, kan die frequentie niet zomaar verhoogd worden.”

Bovendien kan één defecte metro volgens de woordvoerder de hele lijn lange tijd stilleggen zolang er op Zuid/WTC geen omleiding van metrostellen mogelijk is. Daarnaast zullen veiligheidseisen bij vertraging of storing de exploitatie bemoeilijken. „Een metro vertrekt pas als het volgende station vrij is. Door dat enkele spoor en het ontbreken van een keerspoor is de kans op een kettingreactie en vertragingen dan extra groot.”

Een dergelijk scenario zou grote gevolgen hebben voor het openbaar vervoer. De Noord-Zuidlijn wordt, met 187.000 reizigers per dag, de belangrijkste vervoersader tussen Zuid/WTC en Amsterdam CS. Bestaand tramverkeer tussen Vijzelgracht en het Centraal Station wordt dan voor een belangrijk deel opgeheven.