Leuk dat je dit artikel leest. Maar vindt je baas dat wel goed?

Foto iStock

Stiekem mail lezen, meeluisteren met telefoongesprekken, het kantoor bespieden - dat mag de baas allemaal niet. Toch? Nou, werkgevers mogen inderdaad een heleboel níet. Maar op deze vijf manieren kunnen ze je wel monitoren. In alle onderstaande gevallen geldt: ondernemingsraad of College Bescherming Persoonsgegevens moeten op de hoogte worden gebracht van de controles. Jij vaak niet. Oppassen dus.

1. Cameratoezicht

Ze hangen vast ook ergens op jouw werk: camera’s. Dat mag. Maar niet zomaar. Zoals het CBP schrijft:

“Uw werkgever mag niet als een ‘big brother’ alle handelingen van zijn personeel volgen.”

De baas moet er een “gerechtvaardigd belang” bij hebben - er wordt bijvoorbeeld gestolen of gefraudeerd - en het cameratoezicht moet noodzakelijk zijn om het eventuele probleem op te lossen. Hetzelfde geldt voor een verborgen camera: je kan gezien worden zonder dat je het weet. Al mag een stiekeme camera op de wc weer niet.

2. E-mail

Je baas kan meelezen met je werkmails. Maar ook hier: alleen bij mogelijk en ernstig genoeg misbruik. Als er bijvoorbeeld bedrijfsgeheimen worden gelekt, maar ook als er het vermoeden is dat je een groot deel van de werktijd totaal niet met werk bezig bent.

Het houdt trouwens niet in dat werkgevers een beetje door je mailbox mogen grasduinen: korte, gerichte controles mogen. En als je een tijdje afwezig bent, mogen je zakelijke mails worden gelezen. De persoonlijke niet.

3. Internet

Porno kijken op het werk? Dat mag dus niet, én je baas kan het zien. Mocht je werkgever vermoeden dat je porno kijkt of halve dagen Buzzfeed afstruint - tenzij je journalist bent natuurlijk, dan is het oké - dan mag hij of zij je surfgedrag binnen “redelijke” grenzen controleren.

Hiervoor gelden dezelfde regels als voor mails lezen: ze kunnen niet zomaar de hele dag monitoren op welke sites je kijkt, en het mag alleen als er ernstige verdenkingen zijn dat de tijd niet als bedoeld wordt besteed.

4. Telefoon

Bijna iedereen heeft een werktelefoon. Vaak wordt daar ook privé gebruik van gemaakt. Maar privé is op een werktelefoon nooit helemaal privé. Als de werkgever daar een goede reden voor heeft, mag die de duurste gesprekken nagaan en je daarop aanspreken. Niet meer naar familie op de Bahama’s bellen op kosten van de baas dus.

Heimelijk gesprekken opnemen, sms’jes of WhatsApps lezen mag de baas ook, maar alleen als het om mogelijk strafbare zaken als het lekken van bedrijfsgeheimen gaat en het probleem niet anders op te lossen is. Privégesprekken mogen - als duidelijk is dat die privé zijn - niet worden bekeken of beluisterd.

5. Reizen

Auto van de zaak? De werkgever mag met een boordcomputer, zwarte doos of gps-systeem volgen waar je bent. Als daar een reden voor is tenminste (denk aan een taxibedrijf), en jij op de hoogte bent.

Via ov-chipkaart of tankpas kan een werkgever vaak nagaan voor de reiskostenvergoeding wanneer en waarheen zijn werknemer voor het werk reist. Maar zomaar al je reizen nagaan op een ov-chipkaart is niet de bedoeling - daarvoor is toestemming nodig.

“Gerechtvaardigd belang”, “redelijk” en “ernstig genoeg”, een “vermoeden van misbruik”, geen privégegevens bekijken - de regels lijken helder en je baas beperkt in zijn controles. Maar wat is privé? Hoe herken je het zonder het eerst in te zien? Wanneer weegt het werkbelang sterker dan privacy? En wanneer is een vermoeden terecht? De begrippen zijn vaak rekbaar. Goed opletten bij die verkiezingen voor de ondernemingsraad dus.