Geld niet enige probleem in Schiedam

Stedelijk Museum Schiedam is in geldnood. Volgens de directeur wegens een uitgelopen verbouwing, volgens ex-medewerkers komt het door haar eigen wanbeleid.

De tentoonstelling van Stedelijk Museum Schiedam over Herman de Vries, de kunstenaar die Nederland volgend jaar op de Biënnale van Venetië vertegenwoordigt, trekt veel mensen. Ook Ik hou van Holland, de overzichtstentoonstelling van Nederlandse kunst vanaf 1945, loopt goed. Maar financieel gaat het niet goed met het museum. Er zijn acute liquiditeitsproblemen, waardoor de salarisbetaling van het personeel deze maand „in het gedrang” kwam. aldus een brief van het college van B en W aan de gemeenteraad van Schiedam.

Want B en W moest eraan te pas komen. Dat verstrekte het museum een overbruggingskrediet van 4,5 ton, waarvan 2,5 ton aan achterstallige huurbetalingen aan de gemeente. Drie oppositiepartijen (Gemeentebelangen Schiedam, Leefbaar Schiedam en Progressief Schiedam) zijn boos: het college verstrekte de lening zonder de raad te raadplegen, en dat mag officieel niet bij leningen boven een ton.

Maar volgens wethouder Marcel Houtkamp (Cultuur, D66) was er geen tijd voor overleg. „Het nieuws kwam uit de lucht vallen”, zegt hij. „Op 4 november was weliswaar bekend dat er financiële problemen waren, maar pas vorige week woensdag hoorden we hoe acuut die waren. Het museum had geen geld meer om vrijdag de salarissen te betalen.”

Naast de liquiditeitsproblemen stevent het museum dit jaar af op een negatief resultaat van circa 1,5 ton. Volgens museumdirecteur Diana Wind hebben de financiële problemen te maken met de verbouwing van de museumentree, die langer duurde dan gepland. Daardoor konden de museumwinkel en het museumcafé volgens haar pas in april open. „We zijn veel inkomsten misgelopen. Ondertussen moesten er wel rekeningen betaald worden. Sommige projecten moet je voorfinancieren.” Oud-medewerkers zeggen dat de winkel en café al in februari weer in vol bedrijf waren.

In de zomer besloot de directie, met goedkeuring van de raad van toezicht, het personeelsbestand in te krimpen. Voor de zakelijk directeur werd ontslag aangevraagd bij het UWV, vijf tijdelijke contracten werden niet verlengd en twee vacatures worden niet opgevuld.

In de kantoorvertrekken rommelt het. Volgens verscheidene oud-medewerkers heerst er een angstcultuur. Twee medewerkers zitten in de ziektewet. Volgens de oud-collega’s spelen de spanningen op de werkvloer een rol. Anderen zouden zich groot houden omdat ze bang zijn hun baan te verliezen. „De directeur gaat volledig haar eigen gang”, zegt Koos de Jong, de zakelijk directeur die is ontslagen. „Ze schoffeert personeel en neemt onverantwoordelijke financiële beslissingen.”

Uit het jaarverslag over 2013 blijkt dat de financiële positie van het museum al zwak was en dat het museum het jaar afsloot met een verlies van ruim 50.000 euro. „Ik heb toen al gewaarschuwd dat wij dit jaar 2 ton moesten verdienen om onze liquiditeit veilig te stellen”, zegt De Jong. „Maar al onze pogingen om geld te verdienen werden door haar verstoord. Ondertussen gaf zij het geld wel uit.”

Wind herkent zich niet in het beeld van een angstcultuur. „Een organisatievernieuwing levert altijd spanningen op”, zegt zij. „Bij de twee mensen die ziek zijn spelen lichamelijke klachten. Zij zijn alweer aan het reïntegreren.” De raad van toezicht steunt haar. „Wij herkennen ons in geen enkele van de uitspraken van de heer De Jong en moeten helaas concluderen dat deze mogelijk in het licht van zijn ontslag gezien moeten worden”, laat voorzitter Pascal Visée weten.

Wind is ervan overtuigd dat de financiële problemen samen met de gemeente kunnen worden opgelost. „De gemeente laat ons niet vallen. We hebben een maatschappelijke rol. En volgens de BBC horen wij bij de acht mooiste musea ter wereld.”

Het museum moet voor 1 maart een herstelplan inleveren, waarin staat hoe het de financiële problemen denkt op te lossen. Het overbruggingskrediet loopt dan in principe af. Of dat zal worden verlengd, wil de wethouder niet zeggen. Veel ruimte is er niet op de gemeentelijke begroting. „Het museum moest eigenlijk 280.000 euro bezuinigen. Daarvan is pas 210.000 euro gerealiseerd”, zegt hij.

De oppositiepartijen vinden de 2,2 miljoen euro die het museum nu nog krijgt al te veel. „Het ambitieniveau voor zo’n museum in onze gemeente is te hoog”, vindt Andreas Rose (Gemeentebelangen). „En de bezoekersaantallen vallen nogal tegen. Van de 70.000 mensen die er komen, zijn er maar 15.000 die betalen.”