Een bruinvis op ’t strand? De zeehond is de dader

De grijze zeehond blijkt een actieve bruinvisjager. Onderzoekers zijn verrast.

De grijze zeehond blijkt een bruinvis-killer. Een kwart van de verminkte bruinvissen die aanspoelen op de Nederlandse kust is aangevallen door een grijze zeehond. Dat maken onderzoekers van de Universiteit Utrecht en de zee-instituten IMARES en NIOZ vandaag bekend in Proceedings of the Royal Society B.

De bruinvis (Phocoena phocoena) is de meest voorkomende walvisachtige in Nederlandse wateren. De afgelopen jaren spoelden er honderden zwaarverminkte bruinvissen aan, met opengereten buiken en afgescheurde repen spek. De strandkadavers leidden tot een felle discussie tussen onderzoekers, natuurbeschermers en vissers: vissers zouden verstrikte dieren uit hun netten snijden.

Dat de grijze zeehond veelal de dader is, komt als een verrassing. De onderzoekers kwamen de zeehond op het spoor toen ze zijn DNA aantroffen in wonden van drie bruinvissen.

De grijze zeehond (Halichoerus grypus) is groter dan de gewone zeehond en heeft een opvallende ‘Romeinse neus’. Het aantal grijze zeehonden in Waddenzee en Noordzee neemt toe. Momenteel zijn het er zo’n 3.000.

Na de vondst van het zeehond-DNA onderwierpen pathologen 1.081 bruinvissen die tussen 2003 en 2013 zijn aangespoeld aan nader onderzoek; 721 dieren waren vers genoeg voor een autopsie. Bij een kwart van de bruinvissen vonden de onderzoekers sporen van tanden en klauwen van de grijze zeehond.

De meeste slachtoffers waren jonge en gezonde dieren. Ze hadden vaak net gegeten en een dikke laag blubber op hun lijf.

Uit de autopsie bleek dat de meeste bruinvissen zijn doodgebloed. De zeehonden grijpen de bruinvissen vast, trekken ze onder water om ze te verdrinken en scheuren daarna repen spek van hun lijf.

Bruinvissen die op de zeebodem naar vissen zochten, werden vaak van boven of van de zijkant aangevallen. Bruinvissen die in open water zwommen, met haring en sprot in hun maag, werden juist van onderen bij hun hals gegrepen. „Eigenlijk zijn ze nergens veilig”, zegt bioloog Mardik Leopold van IMARES.

Volgens de meest conservatieve schatting van de onderzoekers werd 17 procent van de aangespoelde bruinvissen gedood door een zeehond. De grijze zeehond is daarmee een van de belangrijkste doodsoorzaken voor de bruinvis, naast visnetten, ziekte en honger.

De laatste zin van het artikel is omineus: „Er is geen a priori reden waarom mensen niet aangevallen kunnen worden door een grijze zeehond.”