De feiten: dat hij te hard reed is niet zeker

Op de weg liggen drie mensen, in de berm twee fietsen zonder stuur en aan de overkant staat één man naast een auto in de greppel. Dat zijn de feiten die politieagenten optekenen als ze zondagochtend 19 mei 2013 op de Heldensedijk in het Limburgse Meijel arriveren. De drie mensen, een echtpaar en hun kleinkind, zijn dan al overleden.

Anderhalf jaar later krijgt de bestuurder van de auto ‘slechts’ 120 uur taakstraf, gooit een vader een stoel naar de rechter en dreigt een volksgericht op sociale media tegen de rechter en de bestuurder, ‘een Pool die te hard reed en geen berouw toont’. Maar wat zijn de feiten?

D. was alcohol- en drugsvrij

Het was droog en helder weer toen de 32-jarige Sebastiaan D., seizoensarbeider uit Polen, over de Heldensedijk reed. Volgens het vonnis reed hij daar één keer per week met zijn BMW uit 1999. Een landelijke tweebaansweg waar je 80 km/u mag, met aan de rechterkant, achter een lage beukenhaag, een fietspad. De enige bocht in de weg is een flauwe naar links, waarvan je door de lengte het einde net niet kunt zien. Een rij bomen aan de rechterkant geeft het bochtverloop goed weer.

Alcohol of drugs heeft Sebastiaan D., sinds anderhalf jaar in bezit van een rijbewijs en zonder strafblad, niet gebruikt. Zijn telefoon evenmin. Toch belandt hij volgens sommige tegemoetkomende ooggetuigen op de linkerweghelft, wat hij probeert te corrigeren door rechts het fietspad op te rijden. De auto maakt een boog naar links en roteert over een afstand van 17 meter 25 graden met de klok mee. Een camperbestuurder ziet eerst allemaal blaadjes de lucht in vliegen en daarna een fietser.

Later zal Sebastiaan D. verklaren dat hij verblind raakte door de zon, maar dat kan niet. Die stond vrijwel haaks op de rijbaan. Ook zijn verklaring dat de auto vlak voor de bocht opeens naar links „trok” waardoor hij de controle verloor is niet bewezen: de auto was in een goede staat.

De getuigen schatten dat Sebastiaan D. 100 tot 120 km/u heeft gereden. Maar de rechter vindt getuigenverklaringen alleen niet genoeg en benadrukt dat het „een feit van algemene bekendheid” is dat getuigen over het algemeen geen betrouwbare schatting kunnen geven van snelheid, „zeker niet als het gaat over de snelheid van tegemoetkomend verkeer”. Zelf denkt Sebastiaan D. dat hij in de slip even naar de teller keek en daarop 80 à 85 kilometer zag staan.

Wel spijt, geen excuusbrief

Zeker is dat de auto twee volwassenen 30 tot 35 meter ver heeft geworpen. Met 60 km/u kun je zo’n worp niet maken. Harder dan 120 km/u is ook onwaarschijnlijk, gezien de stilstand van de auto 50 meter verderop. De auto moet volgens de modellen tussen 76 km/u en 124 km/u hebben gereden. ‘Schuld’ is niet bewezen.

Na acht dagen hechtenis is Sebastiaan D. volgens zijn advocaat, Misja Geeratz, teruggekeerd naar Polen. Daar is hij als gevolg van het ongeval behandeld voor depressie- en angststoornissen. Bij het vonnis was hij niet aanwezig omdat zijn kind tegelijkertijd een chemokuur onderging.

Sebastiaan D. heeft publiekelijk spijt betuigd, maar nooit zijn excuses gemaakt aan de nabestaanden. „Contact verloopt moeizaam”, zegt Geeratz. „Hij kent de Nederlandse taal niet.” Ook bemerkte de advocaat „onmacht en schaamte” bij hem, iets dat je vaker bij bestuurders ziet.

Was een excuusbrief niet mogelijk geweest? Jawel, zegt Geeratz. „Dat opperen we ook altijd. We weten hoe belangrijk het is.” Waarom heeft zijn cliënt er dan geen gestuurd? „Daar moet ik zelf ook naar gissen.”