Werkgelegenheid bij banken blijft afnemen

Banen bij banken verdwijnen niet alleen door digitalisering, maar ook door sanering van uitgedijde computersystemen.

Wie wil zien hoe de financiële sector de afgelopen tien jaar is veranderd, moet naar ING kijken. Tot 2008 was het bedrijf vooral bezig met uitbreiden, groeien en overnames. De hele wereld was het speelveld van het bedrijf, dat toen nog bestond uit een bank- en verzekeringspoot.

Maar toen barstte de financiële crisis los. Door de enorme groei bleken financiële concerns ineens ook kwetsbaar. Banken, waaronder ING, moesten steun van de overheid krijgen om de crisis door te komen. Toen werd inkrimpen en afstoten het devies.

Net nu ING deze afslankoperatie – door de Europese Commissie opgelegd wegens de ontvangen staatssteun – bijna heeft voltooid, is de financiële sector al weer begonnen aan de volgende afslankoperatie. Dit keer vanwege de digitalisering.

Eerst de positieve kant, voor de klanten van ING. De bank maakte gisteren bekend dat zij klanten zo snel mogelijk een „omni-channel aanpak” aan te willen bieden. Daarmee bedoelt ING dat zij de klantinformatie van alle kanalen – de website, het kantoor, de mobiele app en het callcenter – op elkaar afstemt. Overal is straks dezelfde informatie beschikbaar. Daardoor krijgen klanten „een betere, naadloze dienstverlening”.

Doelmatiger

Stel dat hij op internet een hypotheekofferte invult en vervolgens een filiaal binnenstapt, dan kunnen ze achter de balie verder met de informatie die de klant op internet al heeft ingevuld. Voor ING betekent het dat zij efficiënter gaat werken. Voor klanten betekent het dat bankzaken eenvoudig en uitgebreid, 24 uur per dag te regelen zijn, op allerlei manieren.

De keerzijde daarvan is dat dit „helaas een impact” zal hebben op „veel van onze collega’s”, zei ING-topman Ralph Hamers gisteren in een toelichting. Hiermee doelde hij op de 1.750 banen die de komende drie jaar verloren gaan door deze digitalisering. Daarnaast schrapt ING nog eens 1.075 functies voor externe medewerkers.

Daarmee is ING de laatste van de drie grote Nederlandse banken die vanwege de digitalisering mensen de deur uit doen. Bij ABN Amro verdwijnen de komende drie jaar 650 tot 1.000 banen en de Rabobank schrapt de komende jaren maar liefst 8.000 banen op lokale kantoren. De uitleg van deze fikse ingrepen was eenvoudig: klanten komen nauwelijks nog in bankfilialen om hun zaken te regelen.

Computersystemen

Voor een deel is de huidige krimp bij financiële instellingen ook veroorzaakt door de enorme groei voor de crisis. Banken als ING, ABN Amro en bijvoorbeeld ook SNS Reaal groeiden door overnames. De overgenomen onderdelen hadden hun eigen ICT-systemen, die gewoon bleven bestaan. Het afstemmen van verschillende systemen, betekent dat er efficiënter gewerkt kan worden, waardoor er arbeidsplaatsen verdwijnen.

ING gaf gisteren aan dat haar mobiele app voor bankieren, de website, het callcenter en de kantoren nu nog verschillende systemen gebruiken, maar de komende tijd hetzelfde systeem moeten krijgen. ING zal daarom de komende twee jaar 200 miljoen euro investeren in het verder ontwikkelen van de IT-systemen.

De verwachting is dat de digitalisering in de financiële sector nog meer banen zal kosten. Het UWV becijferde afgelopen zomer dat er ussen 2005 en 2013 rond de 28.000 (van de 276.000) banen verdwenen waren. Tussen 2014 en 2019 zouden nog eens 26.000 banen verdwijnen.

De uitkeringsinstantie beschreef in een rapport de huidige werkgelegenheid in de financiële sector als een zandloper. Aan de onderkant zijn echte ‘handen’ nodig, het middensegment is geautomatiseerd en aan de bovenkant zijn weer meer mensen nodig voor controle en toezicht. Dat levert de komende jaren volgens het UWV vooral nieuwe banen op voor hooggeschoolde ICT’ers en software- en applicatieontwikkelaars. Maar díe toename zal het banenverlies door digitalisering niet compenseren.