‘Ondank alles is de film toch een ode aan Parijs’

Kevin Kline speelt een schrijver die stuit op de ingewikkelde erotische betrekkingen van de Fransen, in het speelfilmdebuut van Israel Horovitz (75).

Mathias Gold (Kevin Kline) treft in het huis dat hij heeft geërfd de dwarse Mathilde (Maggie Smith) aan, inMy Old Lady.

Eigenlijk had hij de rol al eens in de Franse theaterproductie zullen spelen. Klein probleem: het Frans van Kevin Kline (Sophie’s Choice, A Fish Called Wanda) is nou ook weer niet zo goed dat hij in het Parijse theater overeind zou zijn gebleven. Maar toen de Amerikaanse toneel- en scenarioschrijver Israel Horovitz op 75-jarige leeftijd zijn filmregiedebuut besloot te maken met de verfilming van zijn eigen toneelstuk My Old Lady was dat een goede gelegenheid om Kline alsnog naar Parijs te halen voor de – Engels gesproken – film.

Regisseur en acteur zitten elkaar ginnegappend vliegen af te vangen tijdens het filmfestival van Toronto met citaten uit klassieke toneelstukken. Horovitz wint. Hij gaat er nogal prat op dat hij de beste vriend was van de naar Parijs uitgeweken Ierse toneelschrijver Samuel Beckett. Horovitz schreef meer dan zeventig toneelstukken, waarvan de absurdistische eenakter Line (1974) waarschijnlijk het bekendste is. Hij schreef ook voor film, bijvoorbeeld Author, Author! (1982) met Al Pacino als toneelschrijver die worstelt met premièrestress en huiselijke beslommeringen, en Sunshine (1999) van Itsván Szabó.

In My Old Lady speelt Kline een mislukte romancier die naar Parijs gaat om een erfeniskwestie af te handelen. Hij vindt twee sterke vrouwen tegenover zich: moeder Mathilde en dochter Chloé Girard, gespeeld door Maggie Smith en Kristin Scott Thomas, die het huis bewonen dat hij dacht te hebben geërfd.

Keven Kline: „Van het intieme, kleine drama dat het was hebben we het verhaal echt opengeklapt voor de film. Mijn personage doorkruist nu echt heel Parijs.” Klines Mathias is niet alleen een verbitterde schrijver, maar heeft ook nog een alcoholprobleem en een oedipuscomplex van jewelste. Is dat niet een beetje te veel voor één personage? Kline: „Het aantrekkelijke van Mathias vond ik juist dat hij zo totaal onaantrekkelijk is. Hij heeft geen enkel begrip voor de situatie waar hij zich in bevindt. Hij is egocentrisch, voelt zich miskend en door iedereen tekortgedaan en is voortdurend bezig om aan geld te komen. Maar toch vindt hij zichzelf geweldig. Er is altijd een bepaalde discrepantie tussen hoe we onszelf zien en wat anderen van ons vinden, maar bij Mathias is die kloof extreem.”

In hoeverre is hij een alter ego van Horovitz? Met zijn zeventig toneelstukken en klein dozijn filmscripts hoeft die zich niet bepaald ondergewaardeerd te voelen. Horovitz: „Ik neem aan dat Mathias op een bepaalde manier mijn stem vertegenwoordigt. Je kunt niet schrijven over wat je niet kent. Aan de andere kant: er is altijd een moment waarop je naar je eigen werk kijkt als een soort artefact, als iets wat iemand anders heeft geschreven. Het stuk heet My Old Lady en dat ‘my’ is bezitterig. Dit is het verhaal van Mathias, en daarmee van de schrijver in het verhaal, maar zoals je later zult merken ook van het verhaal zelf. Op die manier gaat het ook over mij, en is het mijn verhaal. Maar mijn vader had geen Franse minnares, mijn ouders zijn niet gescheiden, hoewel ik als kind hoopte dat ze zouden gaan scheiden. Parijs ken ik goed, want ik heb daar talloze toneelstukken op de planken gehad. Op een bepaalde manier is My Old Lady ondanks alle bitterheid ook een ode aan Parijs. Zo begint het. Daarna schrijf jij niet het toneelstuk, maar het toneelstuk schrijft jou.”

Het overspelthema van de film wordt op een Henry James-achtige manier uitgewerkt: als een cultuurbotsing tussen de verschillende gradaties van discretie en openheid in Frankrijk, Engeland en Amerika. Wat is uiteindelijk de beste manier? Kline: „Ik hou van de clash.” Horovitz: „Uiteindelijk is natuurlijk de gulden middenweg het beste. Als Mathias en Chloé elkaar aan het einde van de film in vertrouwen nemen, is dat een van de ontroerendste momenten van de film voor mij. Er is niemand op de hele wereld die ze beter begrijpt dan deze man en deze vrouw elkaar op dat moment begrijpen.”