Een festival van Belgenclichés

België is een land vol problemen, schreef nrc.next deze week. De Vlaamse journalist Bart Eeckhout slaat terug met een stuk in De Morgen.

foto nasa / bewerking nrc

Een van de meest besproken krantenstukken over het sociaal verzet in dit land komt uit Nederland. ‘Systeemfout België’ kopt nrc.next over de hele voorpagina. Verderop schuwt het jonge broertje van de grote NRC geen enkele overdrijving om België neer te zetten als een falende staat, dat ontwikkelingsland onder de Moerdijk.

Neem dat laatste maar letterlijk, want net als pakweg de Oost-Congolees heeft de Belg volgens de krant te lijden van potholes in de autowegen en powercuts in de stroomvoorziening. „De wegen zijn kapot, justitie gaat failliet en er dreigt tekort aan stroom. België is een land vol problemen. Waarom gaan de Belgen vandaag dan demonstreren tegen een regering die belooft de problemen op te lossen”, gaat nrc.next al in de inleiding vol op het orgel, in een dramatisch stijltje dat een Britse tabloid als Daily Mail niet zou misstaan. Je vraagt je toch af of NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch zijn vaderland herkent in de karikatuur die een van zijn redacties ervan maakt.

Dat België nog altijd meedraait aan de top van de internationale welvaartsindexen, dat het een van de weinige Europese landen is waar de ongelijkheid niet toenam in de voorbije crisisjaren en dat de bosrijke Noorderkempen nog altijd een gewild schuiloord zijn voor vermogende Nederlanders: je verneemt het niet in nrc.next. Dat in België Sinterklaas tenminste nog ongewapend het dak op kan, lees je er ook niet, maar passons.

Net als andere Nederlandse media poogt nrc.next een antwoord te vinden op de vraag waarom in België zo hevig geprotesteerd wordt tegen regeringsplannen die de voorbije jaren in eigen land amper op tegenkanting stuitten. Interessante kwestie, maar hier raakt de krant pas echt het noorden (of in dit geval: het zuiden) kwijt. „Belgen zijn anarchistisch van aard”, citeert ze politicoloog Marc Hooghe. „Als een politicus ambities vertoont is de eerste reflex: hoe kunnen we dat saboteren? Men wil de ruimte houden om zijn eigen ding te doen.” Wij kunnen, kortom „goed leven met verwaarlozing. Daar schuilt een zekere schoonheid in”.

Zozo. Nu laat professor Hooghe zich doorgaans kenmerken als een respectabel academicus, maar dit is sociologie van de scheurkalender. In dit festival van Belgenclichés ontbreekt alleen nog onze voorliefde voor surrealistische kunst, belastingfraude en onschuldige kinderen.

Terwijl het antwoord wellicht veel minder spectaculair klinkt. De reden waarom besparingsmaatregelen vandaag in België veel meer ophef veroorzaken is de timing. De regering-Michel heeft ‘pech’ gehad. Ze komt met haar besparingsbeleid op het moment dat een groeiende groep mensen beseft dat er wat moet gebeuren, maar niet accepteert dat alleen wie werkt of zoekt naar werk aangesproken wordt om de besparingslast te dragen, terwijl wie inkomen haalt uit zijn vermogen aan de kant mag blijven staan. Piketty, Luxleaks en de Coucketaks: de feiten zijn genuanceerder dan het amalgaam, maar symbolisch staat het beeld overeind van een regering die de wroeters treft en de rijken spaart.

Noem het desnoods in een Nederlandse krant onze volksaard, maar het is simpelweg een zucht naar fairness die de herfst in dit land verwarmt.

Dit artikel verscheen afgelopen maandag op de website van de Vlaamse krant De Morgen.