Brieven

Opstelten snapt het niet

De rechtsstaat is een groot goed, terecht dat minister van Justitie Opstelten daar in zijn Cleveringa-lezing op wijst (NRC, 23 nov.). Een rechtsstaat is echter niet alleen een staat die het recht handhaaft maar ook een staat die zichzelf aan bepaalde rechtsbeginselen bindt. Dit is ook hoe Opstelten de rechtsstaat ziet, bijvoorbeeld als hij betoogt dat we het jihadisme moeten bestrijden, „binnen de grenzen van de rechtsstaat”. Helaas wordt zijn terminologie onzuiver als hij stelt dat het internationaal jihadisme „een gevaar voor onze rechtsstaat” vormt. Uiteraard vormt dat jihadisme een gevaar, maar is het een directe bedreiging voor de rechtsstaat? Nou nee, dat kan niet eens. De rechtsstaatgedachte veronderstelt een verticale, ongelijkwaardige relatie tussen overheid en burgers. Als de staat zich niet zou inhouden, zou hij een bedreiging voor de burgerlijke vrijheid vormen, het omgekeerde is door de ongelijke machtsverhoudingen niet mogelijk. Opstelten heeft gelijk dat de jihadistische beweging ‘in alles het tegengestelde van onze democratische rechtsstaat’ is, maar alleen qua denkwijze. Als het op machtsverhoudingen aankomt, zijn ze geenszins gelijkwaardige partijen. De vraag „hoe tolerant wij moeten zijn tegenover de intolerantie van de jihadisten”, gaat uit van de verkeerde veronderstelling. De staat hoeft niet ‘tolerant’ te zijn voor jihadisten, simpelweg omdat ze de wet overtreden. Opstelten voegt zich in een politieke trend waarin de rechtsstaat in termen van een contract met de burgers gezien wordt. Een minister van Justitie zou dat niet moeten doen.

, historicus

Vogelgriep

Scharrelkip minder ziek

Na de recente vogelgriepuitbraak moesten alle kippen naar binnen. Dat lijkt logisch, maar dat is het niet. Normaal scharrelen kippen buiten en is er ruimte om elkaar te ontlopen. Eenmaal binnen opgehokt is er weinig meer te scharrelen. Dan is de kans op ziektes groter. Nog één ding valt op: dieren die dicht bij hun natuurlijke roots staan, worden minder snel ziek dan dieren die genetisch gezien minder oorspronkelijk zijn. Het ophokken deze week was goed bedoeld, maar voor een duurzamere oplossing zou men in Den Haag te rade moeten gaan bij de natuur. Geef dieren de ruimte, frisse lucht en een niet stuk gefokt genenpakket en ze kunnen veel meer hebben. Het beste voor iedereen.

Dave Boots, dierenverzorger