Berooid schrijver erft pijn van verleden

Onlangs stelde Adriaan van Dis (1946) in het programma Pauw enigszins verbaasd vast dat hij als volwassen man, en ondanks jaren therapie, nog steeds vol verbittering over zijn kille moeder praatte. In zijn nieuwste roman Ik kom terug schrijft hij over haar en zijn liefdeloze jeugd. Aan het verleden valt niet zo eenvoudig te ontsnappen, op zijn best kun je ermee in het reine komen – net zoals Van Dis meer van zijn moeder begrijpt door aan het eind van haar leven met haar te praten over haar eigen traumatische verleden.

Ook My Old Lady van toneelschrijver Israel Horovitz gaat over de last van het verleden. De mislukte Amerikaanse schrijver Mathias Gold erft van zijn vader een groot appartement in hartje Parijs. Hij wil het snel van de hand doen, maar er blijkt een ‘huurder’ in het huis te zitten. Gold erfde een zogeheten viager-appartement: in Frankrijk kun je een appartement kopen door de verkoper maandelijks een bedrag te betalen. Die mag er dan tot zijn dood blijven wonen. Vaak is de verkoper oud en wordt er door de koper van het appartement op gespeculeerd dat deze snel zal overlijden.

Mathias treft de 93-jarige Mathilde en haar dochter Chloé aan. Dat de berooide schrijver Mathilde duizenden euro’s per maand moet betalen, komt bepaald slecht uit. Hij mag van hen tijdelijk in een kleine kamer logeren. Het oude huis confronteert hem met zijn verleden. Zo blijkt Mathilde een affaire te hebben gehad met zijn vader terwijl diens vrouw zwanger was. Een affaire die nog jaren duurde en leidde tot een traumatisch incident. Ook ervoer Mathias zijn jeugd als kil, een ervaring die hij deelt met Chloé, die Mathilde verwijt dat zij er voor haar niet was.

Oude rot Horovitz (1939) – hij schreef circa 70 toneelstukken – debuteert als regisseur met de verfilming van zijn eigen toneelstuk Très chère Mathilde (2002). Ondanks wat buitenopnamen van Parijs lukt het hem niet goed de theatrale wortels te verbloemen: My Old Lady blijft in opbouw en acteerstijl toneelmatig.

Elk personage heeft een verleden dat gaandeweg wordt onthuld en alles wordt keurig met elkaar verbonden. Dat is niet noodzakelijk slecht. De acteurs die Horovitz castte kwijten zich vol verve van hun taak.

Vooral Maggie Smith is op dreef als tamelijk egoïstische vrouw die elke avond stipt om zes uur dineert met een dure wijn erbij. Kevin Kline laat subtiel zien hoe de pijn uit zijn jeugd soms door zijn cynische pantser breekt: zijn afwezige vader heeft diepe sporen bij hem achtergelaten.