ABN AMRO houdt de contacten met rijke kerken graag warm

Foto NRC

Bo&Caro gaan elke dag naar een bedrijf. Ze zijn bij aandeelhoudersvergaderingen, productpresentaties of vrijdagmiddagborrels en willen graag weten: wie is hier belangrijk?

Wat: Het congres ‘Kerk en Staat in transitie’, georganiseerd door ABN AMRO

Wie: Van ABN AMRO directeur institutioneel en charitatief bankieren Mark van Keeken, synodevoorzitter van de Protestantse Kerk Karin ten Broeke, kerkrentmeester Piet Hoogland, en Jack van Tilborg van de Belastingdienst

Wanhopige toestanden (uitdagingen!) in veel geloofsgemeenten. Er komen te weinig mensen naar de kerk, de predikanten zijn te duur en restauratiewerkzaamheden onbetaalbaar. Kortom: de kerk gaat failliet.  Toch weerhoudt dat ABN AMRO er niet van een speciaal congres rondom het thema ‘kerk’ te organiseren.

Miljoenen in het collectezakje

“We willen informeren en inspireren,” legt ABN AMRO’s Mark van Keeken uit. Ja, ja, knikt Piet Hoogland, rentmeester van Protestantse de kerk in Pijnacker. “Maar ze willen vooral ook de kerkgenootschappen tot hun klant maken.”

Want zo noodlijdend zijn die namelijk helemaal niet. “Wij in Pijnacker hebben een miljoenenvermogen. Onze jaarrekening is nog nooit niét positief geweest.” Hoe ze aan al dat geld komen? Schenkingen.

“Elke week halen we alleen al met de collecte bijna tweeduizend euro op.” Hoogland glimt van trots. “En dan zijn er nog mensen die na hun dood tonnen aan de kerk nalaten.” Daarvan worden kerken in bedrijf gehouden, predikanten betaald, goede doelen gesteund én er wordt mee belegd. Bij, jawel, de ABN AMRO.

Bij de Belastingdienst begint het dan te kriebelen. Daarom pleit Jack van Tilborg voor meer transparantie via ANBI, Algemeen Nut Beoogende Instellingen, waar kerken deel van kunnen uitmaken. Dat is voordelig - “je kan bijvoorbeeld de stookkosten voor de kerk terugvragen” - maar het verplicht het kerkbestuur ook tot het geven van volledige openheid. Namen van de bestuursleden, het beleidsplan, de inkomsten en uitgaven en de volledige administratie.

Verduistering

De controle mag misschien ook wel iétsje scherper. Vorig jaar nog ging het echtpaar ‘broeder Hans en zuster Brigitte’ er met ruim zes ton van de Haagse Doopgezinde kerk vandoor. En tegen de penningmeester van de Gereformeerde kerk in Zwolle werd dit jaar elf maanden cel geëist. De beste man stal ruim honderd drieënzestigduizend euro waarmee hij zijn huis liet verbouwen.

“Ik kan ook zo bij ons geld hoor,” zegt Hoogland. Als voormalig adviseur van Gerrit Zalm weet hij precies hoe hij geld zo onopvallend mogelijk kan verduisteren. “Maar dat zou ik nooit doen. Ik heb het niet nodig.”

Dat hoor je een bankdirecteur nou nooit zeggen.