Ruzie over de bekendste kubus ter wereld

Foto iStock
Update 10:09 uur. Het arrest is binnen: het Britse Seven Towns houdt het merkenrecht op de kubus. Een toelichting staat onder dit stuk.

De Rubik’s Cube zelf hebben de betere puzzelaars binnen een minuut opgelost. Het conflict over het merkrecht duurt al jaren. Vandaag doet het Europese Hof van Justitie uitspraak over een langslepend geschil tussen twee speelgoedfabrikanten. Drie vragen.

Wat is er aan de hand?

De Rubik’s Cube werd in 1974 uitgevonden door de Hongaarse hoogleraar Ernő Rubik. Maar het is mede dankzij het Britse speelgoedbedrijf Seven Towns dat de kubus wereldwijd zo’n succes werd. Er zijn (volgens Seven Towns) inmiddels meer dan 400 miljoen exemplaren van “het best verkochte speelgoed ooit”  verkocht. Nog steeds zou het honderdduizenden kubussen per jaar verkopen.

Iedereen die iets wil met de kubus moet dat via Seven Towns (of eigenlijk hun Rubik’s Brand Limited) doen. Zij hebben namelijk de licentie van de Hongaar gekocht (en melken die volledig uit).

14 feiten over Rubik’s Cube:

Naast de naam registreerde Seven Towns in 1999 ook de kenmerkende 3D-vorm als merk. En daar heeft de Duitse spellenfabrikant Simba een probleem mee. Zij vinden dat de kubus geen merk is maar gewoon een technische puzzel, daar zou je hooguit een octrooi voor mogen aanvragen.

Hoe is men hier beland?

Simba tekende bezwaar aan. Te beginnen in 2006 bij het Europese Harmonisatiebureau voor de Interne Markt (OHIM) in Alicante, Spanje. Maar dat had geen succes. In 2008 besloot het OHIM dat het merk van de Britten terecht geregistreerd was. Simba ging nog dezelfde week in beroep, maar kreeg in 2009 nogmaals van het OHIM te horen dat de merkregistratie van Seven Towns terecht is.

En dus zat er nog maar een ding op voor Simba: naar het Europese Hof in Luxemburg stappen om bezwaar te maken tegen de beslissing. Dat deed het bedrijf vijf jaar geleden en vandaag hoort het dus of het gelijk krijgt van de Europese rechter.

Gedurende al die jaren verkoopt Simba zijn kubus (onder de naam Magic cube) gewoon vrolijk verder.

Hoe gaat het na vandaag verder?

Dat ligt natuurlijk aan de uitspraak van het Europese Hof. Duidelijk is in ieder geval dat dit na al die jaren wel zo ongeveer het eindspel is. Het is mogelijk om intern bij het Hof tegen de uitspraak ‘in cassatie’ te gaan. Dan wordt er niet inhoudelijk naar de zaak gekeken, maar alleen of de procedures en het recht goed zijn gevolgd.

Als het Hof Seven Towns nu weer in het gelijk stelt dan heeft Simba een probleem.Het merk van de Britten blijft dan overeind en ze hebben dan alle instrumenten in handen om degenen die misbruik maken aan te pakken. Bovendien kun je deze vorm van merkrecht oneindig blijven verlengen, zo meldt het Franse advocatenkantoor Cabinet Regimmbeau in een technische samenvatting van de zaak.

Wat het aanpakken van het misbruik betreft is er wel een klein probleempje: het moet nationaal gebeuren. Dat betekent in 28 EU-landen aparte procedures voeren voor een schadevergoeding.

Update 10.09 uur. Het Gerecht van de Europese Unie verwerpt het beroep van Simba Toys. Een van de belangrijkste redenen is dat de inschrijving van de vorm van de Rubik’s Cube als gemeenschapsmerk niet kan worden geweigerd op grond dat die een technische functie heeft.

Tegelijkertijd stelt de rechter dat Seven Towns niet “alle soorten driedimensionale puzzels met een draaivermogen” van anderen mag verbieden. “Het Gerecht beklemtoont dat het handelsmonopolie van de houder zich beperkt tot driedimensionale puzzels met de vorm van een kubus op de vlakken waarvan een roosterstructuur is aangebracht.”

Na het lezen van dit stuk zin om je oude kubus tevoorschijn te halen, maar bang voor frustratie omdat je hem niet krijgt opgelost?

Rubiks Cube 3×3 Solution