Duurste verdediger op aarde. Serieus?

Vanavond speelt Ajax tegen het Paris Saint-Germain van David Luiz. De Braziliaan kostte 50 miljoen euro. Op het WK blunderde hij pijnlijk.

Het was weer zo’n transfer, tekenend voor de gekte, aangewakkerd door kapitaal van clubeigenaren uit het oosten met te veel geld en te weinig te doen. In de woorden van Ajax-coach Frank de Boer gisteren: „Wat de gek ervoor geeft. Als het 50 miljoen was, zal ie dat wel waard zijn.”

David Luiz, vanavond zeer waarschijnlijk inzetbaar tegen Ajax na zijn herstel van een virus, is sinds zijn transfer van Chelsea naar Paris Saint-Germain deze zomer de duurste verdediger ter wereld. Bijna 50 miljoen euro, is dat te verdedigen? „David Luiz beschikt over een zeldzaam palet kwaliteiten”, zegt PSG-trainer Laurent Blanc desgevraagd. „Fysiek superieur. Maar er zijn centrale verdedigers genoeg die sterk zijn, die goed kunnen koppen, die redelijk kunnen opbouwen. David Luiz kan dat allemaal. En dan kan hij ook nog drie man voorbij en doet hij aanvallend niet onder voor veel aanvallers. Een zeldzaam talent.”

Niets aan te merken op zijn aimabele karakter en voorkomen. Fans willen maar wat graag met Luiz (27) op de foto. Zijn trademark selfie: tong uit de mond en knipoog. Vrolijke Braziliaan, met als motto ‘geniet van het leven’, aldus zijn Twitterprofiel met 5,57 miljoen volgers. Veelzijdig. Scoort bovendien veel, voor een verdediger.

Financial Fair Play

Voor zover het prijskaartje op zichzelf al aanleiding gaf tot schertsende reacties, droegen twee gebeurtenissen rond de transfer nog eens bij aan de verbazing over de getaxeerde waarde van de verdediger. Op 16 mei kreeg de Franse kampioen een boete van 60 miljoen euro van de UEFA voor overtreding van de budgetregels van Financial Fair Play, die na afloop van vorig seizoen voor het eerst werden toegepast door de Europese voetbalbond. Een megaboete die ook Manchester City ten deel viel, grofweg voor hetzelfde ‘vergrijp’: (veel) te grote uitgaven en het opblazen van een sponsordeal tot ver boven wat marktconform werd geacht.

Die boete is terug te brengen naar 20 miljoen euro bij goed gedrag, onder meer door discipline te tonen op de transfermarkt met een maximering van de uitgaven tot 60 miljoen euro per jaar in twee seizoenen. Lesje geleerd? Vier weken na ‘het vonnis’ van de UEFA kocht PSG David Luiz voor de som van ruim 49,5 miljoen euro. Fijn signaal alvast. Damien Degorre, redacteur van de Franse sportkrant L’Équipe en auteur van het boek La folle histoire du PSG, was zoals meer clubvolgers verbaasd dat de toegestane transferruimte bijna helemaal op ging aan één verdediger. „Juist de aanval komt tekort op momenten dat Zlatan Ibrahimovic niet speelt. Maar door de aankoop van Luiz en de beperkingen van Financial Fair Play ging de geplande aankoop Ángel di María [nu Manchester United] niet door.”

En toen moest gebeurtenis twee, dé voetbalgebeurtenis van 2014, nog komen. Op 8 juli, ruim drie weken na de transfer, leed gastland Brazilië in de halve finale van het WK tegen Duitsland de zwaarste nederlaag in de geschiedenis. Een afgang, 7-1, onder leiding van de schutterende Luiz, die de aanvoerdersband droeg in afwezigheid van Thiago Silva en Neymar. Er is een YouTube-filmpje getiteld: ‘Hoe David Luiz de nederlaag tegen Duitsland veroorzaakte’. Tikje overdreven misschien, maar de plaatsvervangend aanvoerder met zijn woeste haren was zeker bij een handvol doelpunten de weg kwijt. Brazilië in shock, met de tranen van Luiz in het collectieve geheugen gegrift. Vier dagen later, in de troostfinale tegen Nederland, kopte Luiz de bal pardoes in de voeten van Daley Blind, die tot zijn eigen schrik zijn eerste interlandgoal maakte. Om de man van 50 miljoen euro kon andermaal gelachen worden, als het niet tegelijkertijd zo meelijwekkend was. Daar stond de duurste verdediger op aarde ooit. Weer te huilen.

Maar PSG-coach Laurent Blanc heeft heus wel oog voor kwaliteit in de defensie. Hij was zelf centrale verdediger in het Franse nationale elftal dat het WK 1998 won en twee jaar later Europees kampioen werd. Een dirigerende vrije verdediger die werd begeerd door Johan Cruijff bij Barcelona en later door Alex Ferguson bij Manchester United. Blanc erkent dat Luiz „gestuurd” moet worden. „Hij kan zelfs uit de voeten op het middenveld, op ‘zes’ en op ‘acht’. Dat wordt wel eens tegen hem gebruikt, die veelzijdigheid. Het is aan mij om hem te kanaliseren, want ik wil hem alleen als centrale verdediger zien.”

Wildeman

Een chique manier om te zeggen dat zijn energie Luiz soms tot een wildeman maakt. Dan wil hij overal zijn. Of, zoals oud-aanvoerder van Manchester United Gary Neville ooit zei, „het is alsof hij bestuurd wordt door een tienjarige op de Playstation”. Het zijn de gebruikelijke typeringen: een natuurkracht, een fantastisch wapen. Maar wee de momenten van concentratieverlies, of erger nog: die van overmoedigheid. Ergens herkent Frank de Boer wel iets van zichzelf in Luiz. „Ik was wat nonchalant, hij is dat nog wel meer. Maar hij heeft alles in zich van een topverdediger, als hij gefocust is.”