Parlementariër moet aftreden na 'elitaire tweets'

‘Elitaire tweets’, van parlementariër Emily Thornberry, zetten kwaad bloed: ze moest aftreden. De Britse klassenstrijd is nog niet beslist.

Deze foto’s vielen niet goed bij de Twittervolgers van Emily Thornberry. Dat zij dít fascinerend vond, was enorm snobistisch van de politica. Foto’s Twitter/@EmilyThornberry

Zou een Nederlandse politicus ooit moeten aftreden voor het twitteren van een foto van een bestelbusje en wat vlaggen? Het overkwam vorige week Emily Thornberry, de schaduw-openbaar aanklager en vertrouweling van Labour-leider Ed Miliband.

Op campagne in Rochester twitterde ze wat ze hoorde en zag: uitspraken van kiezers, een kiekje van drie folderaars van de Loony Party, die iedere verkiezing opvrolijken, een foto van een rijtjeshuis behangen met drie Engelse vlaggen en een wit bestelbusje op de oprit.

Dat laatste was niet zo onschuldig als het voor niet-Britten misschien lijkt. Twitter ontplofte, traditionele media volgden. Hoe kon iemand dát opmerkelijk vinden? Hoe kon een Labour-politica de gewoontes van de achterban dusdanig fascinerend vinden dat ze die op Twitter deelde? Dit was een typisch working class-huis. De white van man is de kiezer die alle partijen het hof maken, de Engelse vlag heeft – zeker sinds de groei van Schots nationalisme – steeds minder een extreemrechtse connotatie.

Thornberry, Lagerhuislid voor de Londense wijk Islington, die synoniem staat voor champagnesocialisme, maakte het er niet beter op door desgevraagd te antwoorden dat ze „nog nooit een huis had gezien waar men niet uit het raam kon kijken” door de vele Engelse vlaggen. Niet Ons Soort Mensen, impliceerde ze. Binnen enkele uren was ze ontslagen.

Wat de ophef vooral aantoont, is hoe gevoelig klassenverschil nog altijd ligt in het Verenigd Koninkrijk. Natuurlijk, net als elders vinden ook de Britse kiezers dat hun politici niet weten wat er leeft onder de gewone man of vrouw. Maar hier wordt dat door het prisma van de klassenmaatschappij bekeken.

Andersom gedacht: een politicus is nu eenmaal niet Ons Soort Mens. Waar zo’n 40 procent van de Britten nog tot de traditionele working class behoort (terwijl 60 procent denkt dat ze ertoe behoren), komt 4 procent van het Lagerhuis uit de arbeidende klasse. Waar 7 procent van de bevolking naar een particuliere school gaat – symbool voor de upper class – ging 35 procent van de Lagerhuisleden naar zo’n fiks kostende school. De meeste ministers studeerden in Oxford of Cambridge, net als Labours schaduwministers.

Pijnlijke warmebroodjesbelasting

En dat leidt dus tot flaggate. Of plebgate en pastygate, twee eerdere varianten. De laatste ontstond toen minister van Financiën George Osborne 20 procent btw wilde heffen over warme broodjes. Dat leek onschuldig, tot pasteitjes en saucijzenbroodjes eronder bleken te vallen – de snack van de working class man.

Osborne bekende vervolgens in het Lagerhuis dat hij zich niet kon herinneren wanneer hij voor het laatst een pasteitje had gekocht bij Greggs, de goedkope bakkersketen die in iedere winkelstraat zit. Uiteindelijk draaide hij zijn btw-maatregel terug.

Plebgate: een agent ‘proleet’ noemen

Plebgate verwijst naar de vier letters die twee jaar geleden zorgden voor de ondergang van Andrew Mitchell, Conservatief kabinetslid. Hij zou een agent bij de hekken van Downing Street hebben uitgescholden voor een ‘pleb’, een proleet. Met dat ene woord zou hij hebben gesuggereerd dat hij zich verheven voelde. Het welles-nietes tussen de twee duurt nog altijd voort: agent en oud-kabinetslid beschuldigen elkaar nu voor de rechter van laster.

Het opmerkelijke aan flaggate is dat Thornberry nu net een van de weinige Lagerhuisleden is die opgroeide in een sociale woningbouwflat. En dat Islington weliswaar de ‘grachtengordel’ van het Verenigd Koninkrijk is, waar de chattering classes wonen, maar ook een van de armste wijken van het land. Veertig procent van de kinderen – het hoogste percentage in het land – groeit er op in armoede, 40 procent in een gezin waar nog nooit iemand heeft gewerkt.

Thornberry hoeft bovendien maar de deur uit te gaan, en ze zal al Engelse vlaggen zien wapperen. De groenteman op de markt heeft er een, ze hangen op de balkons van een sociale woningbouwflat op twee minuten lopen. Achter de prachtige negentiende-eeuwse gevels wonen taxichauffeurs, verpleegsters, asielzoekers. En inderdaad: ook advocaten, bankiers, en de correspondent van deze krant.