De rechter moet bepalen of een e-book ook tweedehands kan zijn

Tom Kabinet verkoopt online tweedehands-e-books. „Veilig en legaal”, staat op de site. Maar is het dat wel? Het bedrijf zegt er illegaal downloaden mee te willen voorkomen, het Nederlands Uitgeversverbond (NUV) vindt dat het dat juist in de hand werkt. Het hoger beroep in deze zaak zou vanmiddag dienen bij het Hof in Amsterdam.

Kan dat, tweedehands-e-books?

E-books zijn populair. Vorig kwartaal was het aantal geleende en verkochte e-books 49,5 procent hoger dan in 2012, 4,7 procent van de verkochte boeken in Nederland is een e-book. Maar 90 procent van de boeken op e-readers is gratis of illegaal verkregen. Dat komt misschien door de hoge prijs, zegt medeoprichter Marc Jellema van Tom Kabinet (Deens voor ‘lege boekenkast’). E-books zijn bijna even duur als papieren boeken. „En als je het uit hebt, kun je er niets meer mee.”

Sinds 24 juni verkoopt Tom Kabinet daarom gelezen e-books. Aanbieders bepalen de prijs, al snel de helft van een ‘nieuw’ e-book. De site vraagt een transactiebedrag van 1,13 euro en hoopt dat goedkoper lezen het minder verleidelijk maakt illegaal te downloaden. Sinds juni zijn er „rond de 7.500 boeken verkocht”, zegt Jellema.

Is dat wel legaal?

Tom Kabinet schreef een brief aan Nederlandse uitgevers om te praten over samenwerking. Die spanden een kort geding aan. Ze zijn bang dat het door de site makkelijk verdienen is aan illegaal gedownloade e-books, zegt algemeen secretaris Martijn David van branchevereniging NUV. Auteur of uitgever krijgen geen geld voor de doorverkoop. Niet te controleren is of de verkoper het bestand echt van zijn computer haalt. Jellema bevestigt dat dit nog niet te controleren is, maar ziet het positiever: „Ook wij vinden dat illegaal downloaden diefstal is. Daarom laten we verkopers verklaren dat ze de documenten verwijderen als ze zijn verkocht, en dat ze de boeken legaal hebben aangekocht.” Het bedrijf voorziet elk doorverkocht boek van een watermerk en zegt op te letten als iemand ineens honderden boeken per keer uploadt. Bij twijfel wordt gevraagd naar een aankoopbewijs.

Wat vindt de rechter?

Een rechter in de VS bepaalde dat doorverkoop van MP3’s niet mag omdat dat schending van het auteursrecht is. Maar Tom Kabinet haalt een arrest aan van het Europese Hof van Justitie uit 2012 aan. Dat bepaalde dat UsedSoft softwarelicenties wel mocht doorverkopen. De rechter oordeelde dat Tom Kabinet vooralsnog niet hoeft te stoppen omdat niet is aangetoond dat e-books niet tweedehands kunnen zijn. Maar niet duidelijk is of het arrest ook opgaat voor e-books. Vanmiddag zou dat wel duidelijk moeten worden.