Ineens is de liefde voor Uber verdwenen

2014-07-30 14:43:34 AMSTERDAM - Een chauffeur van Uber accepteert een aanvraag voor een rit van een klant. Amsterdammers kunnen met deze taxi-app meerijden met particuliere chauffeurs. Uber begint in de hoofdstad met twintig chauffeurs een proef met de nieuwe service UberPOP, die de helft goedkoper is dan een gewone taxi. ANP REMKO DE WAAL

Hubert Andela van branchevereniging Koninklijk Nederlands Vervoer is het zat. Al die verhalen over taxi-app Uber in NRC terwijl initiatieven van de taxibranche nauwelijks media-aandacht. “Waarom bellen jullie ons niet? Wij hadden al veel eerder taxi-apps dan Uber.”

Dat was begin september, de media en het publiek waren smoorverliefd op Uber. Toen nog wel – de laatste weken lijkt de liefde bekoeld. Wat is er aan de hand?

Uber is imago

Uber is een app waarmee passagiers een taxi boeken buiten de reguliere centrale om. Geen wachtrijen bij de standplaats: één druk op de knop en er komt een taxi. Uber is actief in zo’n 150 steden, waaronder Amsterdam, Den Haag en Rotterdam. Het bedrijf is, met een waarde van 14 miljard euro, één van de succesvolste startups van dit moment.

De verspreiding van Uber gaat in een hoog tempo, vanwege een perfect uitgedokterde marketingstrategie die in elke stad wordt toegepast. Die komt hierop neer: snelle jongen met een laptop landt op het vliegveld, installeert en vertaalt de software en zoekt invloedrijke twitteraars die helpen om buzz en media-aandacht rond Uber te creëren. In Nederland waren dat BN’ers als internetondernemer Alexander Klöpping en presentatrice Nicolette van Dam – beiden hebben meer dan 100.000 volgers op Twitter.

Twitter avatar AlexanderNL Alexander Klöpping Eerste ritje van @uber in Nederland! Nog nooit in zo’n chique taxi gezeten. http://t.co/jkoMxp2t
Eerste ritje van @uber in Nederland! Nog nooit in zo'n chique taxi gezeten.

Twitter avatar NicoletteVanDam Nicolette van Dam @Uber @SamGellman Just had my 1st ride with Uber and was even better than expected! Looking forward to our 2nd ride! @ Uber Amsterdam

Uber is imago. Bij het bedrijf weten ze dat een product niet zichzelf verkoopt. De sleutelfiguren bij Uber hebben veelal een verkoop - en marketingachtergrond. De baas van Uber Nederland, Niek van Leeuwen, werkte eerder als brand manager bij Heineken. Hoofd Azië, Sam Gellman, komt van zakenbank Goldman Sachs.

De taxibedrijven kregen er met de introductie van Uber flink van langs in de media: te duur, niet innovatief. Dat was het frame: Uber is de toekomst, de taxicentrales zijn overbodig. De taxibedrijven spraken onderling af in de media niets negatiefs over Uber te zeggen, vertelt Andela. “Als je nieuw bent, zoals Uber, heb je iets nodig om te laten zien dat je nieuw bent. Zoals ons negatief belichten. We wilden niet meegaan in dat plaatje.”

Terwijl Uber tot frustratie van de taxibedrijven structureel de wet overtrad. De app introduceerde in augustus een optie waarbij particulieren hun eigen auto als taxi kunnen gebruiken (UberPOP). De overheid kondigde aan UberPOP-chauffeurs te beboeten, omdat daarmee de wet personenvervoer werd overtreden. Een ‘ouderwetse’ en ‘achterhaalde’ wet, volgens Uber. Een frame dat door praktisch alle media werd overgenomen.

Nu zijn we Ubermoe

De laatste tijd lijkt alles anders. Uber ís zijn imago, en juist daar springt het bedrijf de afgelopen maanden onzorgvuldig mee om. Uber bleek een draaiboek te hebben om chauffeurs van concurrerende taxidienst Lyft te dwarsbomen. Er was een schandaal in Frankrijk, waar Uber mooie vrouwen als chauffeur aanbood met de tekst ‘wie zei dat vrouwen niet konden rijden?’. En vorige week suggereerde Ubers vicepresident dat zijn bedrijf best een miljoen dollar kon inzetten om journalisten zwart te maken, die negatief berichten over het bedrijf. Topman Travis Kalanick moest door het stof met een excuus in dertien tweets.

Twitter avatar travisk travis kalanick 12/ I believe that folks who make mistakes can learn from them – myself included.

Het bedrijf is, samen met verhuursite Airbnb, hét voorbeeld van de nieuwe online deeleconomie: met verhuur van particulier bezit (je auto, je huis) wat extra’s verdienen. Daar zit een ideëel doel achter, vertelde Van Leeuwen eerder. “Heb je geen baan, maar toch een auto – dan kun je met Uber geld verdienen.” Van het imago van Uber als idealistische wereldverbeteraar is plots weinig meer over.

Momenteel verdient vooral Uber geld aan Uber. Het vermogen topman Kalanick, die in een interview met GQ vertelde zijn bedrijf ‘Boob-er’ te noemen vanwege de vele vrouwen die hij tegenwoordig versiert, wordt geschat op 2,4 miljard euro.