Koel portret popzanger die terugkwam na infarct

Edwyn Collins

Edwyn Collins was ooit zanger van de band Orange Juice; in 1994 had hij een hit met A Girl Like You; in 2005 kreeg hij een ernstig herseninfarct; hoewel gedeeltelijk immobiel, gaat het steeds beter met hem.

Al deze informatie geeft The Possibilities Are Endless (2014) niet. De op IDFA getoonde documentaire kon gaan over iedereen die een hersenbeschadiging heeft gekregen. Het begint met een lange beeldschakeling van een Schots dorp, zee en landschap, begeleid door flarden geluid en stemmen. Langzamerhand komen er mensen in beeld, maar de gesprekken blijven meestal voice-over. We zien Collins en zijn vrouw Grace thuis, of wandelend aan het strand.

De film gaat op een impressionistische manier in op Collins’ verwarring, na het infarct, wie hij nou eigenlijk is. De aanpak is niet filosofisch maar concreet: over het eindeloos repeteren van woorden (hij zei eerst uitsluitend ja en nee, de naam van zijn vrouw en de filmtitel), en hoe plotseling oude songteksten bovendreven. Of hoe Collins weer leerde tekenen, en elke dag een man met exact dezelfde uitdrukking maakte. Uiteindelijk kwam ook de behoefte aan muziek terug en de film eindigt met Collins in de studio – zonder dat het als eureka-moment wordt gepresenteerd. Die afwezigheid van sentiment is tekenend. Hoewel de liefde tussen Collins en Grace overduidelijk is, blijkt die vooral als hij haar, live op de radio, een „gemeen klein vrouwtje” noemt.

Het is een poëtisch document, al blijft het vreemd om een film te zien over een popmuzikant zonder archiefopnamen, of informatie over Collins’ achtergrond – al zou je dat kunnen interpreteren als een illustratie van zijn toestand: goeddeels zonder geheugen.

Na vertoning van de film trad Collins op – met zijn fantastische stem, humeur en gevoel voor humor nog geheel intact.