De strijd tegen de vogelgriep

In antwoord op de vogelgriep is Nederland opgedeeld in vier regio’s.

In de Veenendaalhal zitten konijnen en pluimvee opgehokt als gevolg van het vervoersverbod tegen vogelgriep.Gelovigen die hier doorgaans te kerke gaan volgden zondag een drive-in dienst op de parkeerplaats. Foto’s Getty Images en ANP

Op een parkeerterrein in Veenendaal kwamen gisterochtend honderden mensen bijeen voor een drive-in-kerkdienst. Reden: de vogelgriep. De Veenendaalhal, waar de kerkelijke gemeenschap ‘Mozaïek 0318’ doorgaans samenkomt, kon daardoor niet worden gebruikt. Hier werd eerder een konijnen- en pluimveeshow gepland. Vanwege het vervoersverbod konden de dieren de hal niet uit.

De kerkgangers konden de dienst volgen via hun autoradio. Dat vervoersverbod werd gistermiddag om twee uur beëindigd. Daar kwamen wel vervangende maatregelen voor in de plaats om de verspreiding van het virus, H5N8, te voorkomen.

Staatssecretaris Sharon Dijksma (Economische Zaken, PvdA) presenteerde een plan om Nederland op te delen in vier pluimveeregio’s, waartussen de contacten tot een minimum worden beperkt.

1 Hoe zijn de regio’s ingedeeld?

De twee meest pluimveerijke gebieden vallen elk in een andere regio. Er is een westelijke regio (met Ter Aar en Hekendorp, waar vogelgriep is vastgesteld), de Gelderse Vallei (omgeving Veenendaal en Barneveld), het zuidoosten (de Peel en omgeving) en het noorden en oosten (met de getroffen bedrijven in Kamperveen, Overijssel).

2 Wat zijn nu de regels?

Het verplaatsen van pluimvee brengt het grootste risico op verspreiding met zich mee, daarom mag er tussen de verschillende regio’s in principe geen pluimveetransport plaatsvinden.

Bij noodzakelijke transporten mag slechts één pluimveebedrijf worden bezocht, waarna de transportwagens opnieuw gereinigd en ontsmet moeten worden. De ophokplicht blijft voor pluimvee in heel Nederland in stand. Ook blijft er een jachtverbod op alle dieren en blijft het verzamel- en tentoonstellingsverbod voor pluimvee en ander gevogelte van kracht.

Dijksma, die vrijdag kritiek kreeg van de pluimveesector dat ze „continu afwezig” is, stelde verder in haar brief aan de Kamer dat het „niet wenselijk is” dat er nieuw pluimvee wordt aangevoerd naar de bedrijven en dat de maatregelen waarschijnlijk 21 dagen duren.

Ook wordt preventief ingegrepen. Zaterdag werden op een bedrijf in Barneveld achtduizend eenden afgemaakt, nadat het vogelgriepvirus zich vrijdag bleek te hebben uitgebreid naar boerderijen in Kamperveen.

Het bedrijf in Barneveld was bezocht door een vrachtwagen die ook bij het besmette eendenbedrijf in Kamperveen was langs geweest. Barneveld ligt op de Veluwe en is het hart van de pluimveesector. Gisteren meldde het ministerie van Economische Zaken dat hier toch geen vogelgriep is aangetroffen.

3 Worden de pluimveehouders gecompenseerd?

In haar toelichting op de maatregelen vertelde Dijksma dat de door vogelgriep getroffen bedrijven een beroep kunnen doen op het Diergezondheidsfonds, dat is ingesteld door de overheid en de sector. Maar de staatssecretaris beklemtoonde dat getroffen pluimveehouders niet alle schade vergoed zullen krijgen. Als bedrijven (preventief) geruimd worden, krijgen zij de dagwaarde van hun dieren vergoed door het fonds.

Volgens LTO Nederland, de brancheorganisatie voor de land- en tuinbouw, kan de sector 30 miljoen euro opbrengen. Daarboven zal de overheid bij moeten springen, mocht de situatie verder uit de hand lopen, zoals gebeurde bij de uitbraak van vogelgriep in 2003 – toen werden 30 miljoen kippen geruimd. Ter vergelijking: er zijn nu naar schatting 100 miljoen kippen in Nederland.

4 Zijn de pluimveehouders wel verzekerd?

Nee, de pluimveehouders kunnen zich tegen dit soort uitbraken van ziektes niet verzekeren, laat een woordvoerder van LTO weten. Daarvoor zijn de risico’s te groot en zijn er de afgelopen jaren te veel grote crises geweest – denk aan de ‘gekkekoeienziekte’ (BSE) in 1997 en de varkenspest rond dezelfde periode, alsmede aan de mond- en klauwzeercrisis in 2001, de blauwtong bij schapen in 2006 en de Q-koorts in 2009.