Dan was ik me liever altijd met knakworstsap

Vroeger hadden kinderboeken, en misschien ook wel andere boeken, het doel om kinderen warm te maken voor het echte leven – of in elk geval een wereldbeeld te scheppen waarbij de moed om op te groeien je niet bij voorbaat in de schoenen zinkt. Een wereld waarin je joyridend met een kraanwagen de stadsnatuur kon beschermen, zeg maar.

Die tijd is nu wel voorbij. Moderne kinderboeken peperen kinderen de hopeloosheid van hun toekomst keihard in. Zie ook het het succes van Altijd natte sokken of elke dag een frikandel als ontbijt, beter bekend als het ‘grote dilemma op dinsdag boek’ (ongetwijfeld naar Martinus Nijhoffs Gedachten op dinsdag uit 1931). Het boek, spin-off van een succesvolle website, is kinderlijk eenvoudig van opzet. Neem twee onaangename vooruitzichten en verplicht de lezer om te kiezen – menig familiediner fleurt ervan op.

Aanvankelijk denk je dat het boek alleen maar om te lachen is, met keuzes als die tussen ‘alles wat je zegt wordt ook in het Duits nagesynchroniseerd’ en ‘je snapt grappen altijd 10 minuten later’. (Bij het tweede kan het eerste van pas komen, maar dat terzijde).

Altijd natte sokken... is horizontaal gesplitst vormgegeven, waardoor je de gelegenheid hebt om eigen dilemma’s vorm te geven. Zo kan ‘je bent doodsbang voor prullenbakken’ staan tegenover ‘al je gebruikersnamen en e-mailadressen beginnen voor de rest van je leven met piemelboy69’ (makkie), maar ook tegenover ‘iedere zaterdagavond speel je bingo in een bejaardentehuis (lastiger). Of je stuit op een duo waarvan de delen afzonderlijk ingewikkeld lijken, maar samen een geweldige voorstelling vormen: zie de combinatie tussen ‘je weet dat kabouters bestaan en je wilt iedereen daarvan overtuigen’ met ‘er loopt altijd een dwerg naast je die zegt dat je liegt.’

Intussen zit het revolutionaire van het boek vooral in de pedagogische boodschap. Want de tienjarigen die zich schaterlachend onderhouden met ‘je mag jezelf alleen nog wassen met knakworstsap’, denken natuurlijk dat het echte volwassen leven minder erg is.

Was het maar waar! Een typische dinsdagvergadering (zie daarvoor het onlangs verschenen definitieve en geestige handboek Vergaderen? Niet doen! van Ellen de Bruin) is natuurlijk duizendmaal erger dan welk dinsdagdilemma (‘er zit altijd een natte hond in je badkamer’) dan ook. Maar dat zullen we de kinderen nog maar niet vertellen.