‘70 procent van de aanbiedingen van bol.com is nep’

Dat werd donderdag op Radio 1 gezegd

Illustratie Martien ter Veen

De aanleiding

Sommige mensen denken dat ze geld verdienen als ze iets kopen dat in de aanbieding is. Dan moeten ze goed oppassen waar ze dit jaar hun sinterklaas– en kerstinkopen doen. De Consumentenbond hield de afgelopen maanden prijzen bij van speelgoedaanbiedingen bij online winkels. Alle onderzochte speelgoedverkopers zetten regelmatig een verzonnen ‘van-prijs’ bij producten zodat het lijkt alsof kopers een flinke korting krijgen. Misleidend, vindt de Consumentenbond. Bij Bol.com zou het om zeventig procent van de aanbiedingen gaan. We gaan checken of dit klopt.

Waar is het op gebaseerd?

De Consumentenbond heeft elf weken lang de prijzen van in totaal 845 aanbiedingen gevolgd. Bij alle negen onderzochte winkels kwam de bond nepaanbiedingen tegen, zegt Joyce Donat van de Consumentenbond.

En, klopt het?

Allereerst, wat is een nepaanbieding? Als er gelogen wordt over de ‘van-prijs’ (de prijs van het product voordat de zogenaamde korting werd gegeven). In de aanbieding staat bijvoorbeeld dat de ‘van-prijs’ van een product 50 euro was en de ‘voor-prijs’ 40 euro is. Zo lijkt het alsof je als koper tien euro korting krijgt. Maar de genoemde ‘van-prijs’ is voorafgaand aan de aanbieding nooit door die winkel gebruikt, zegt Donat. Er wordt dus een korting voorgespiegeld die niet op waarheid berust, volgens de Consumentenbond.

Bol.com en de Wehkamp springen er volgens het onderzoek uit. Meer dan zeventig procent van de 213 aanbiedingen van Bol.com klopte niet, zegt de Consumentenbond. Zo heeft Bol.com nu een aanbieding op de site staan voor een Playmobil prinsessenkasteel dat 129 euro kost. Daarboven staat het bedrag van 169 euro met een streep erdoor. Het lijkt dus alsof het kasteel eerder voor 169 euro werd verkocht. Ernaast staat ook: ‘Je bespaart 24 procent’. Maar datzelfde kasteel werd in oktober nog voor 119 euro door de webwinkel verkocht, zegt de Consumentenbond.

We kunnen het onderzoek van de Consumenten niet overdoen. Maar Wehkamp heeft zelf gezegd de prijsinformatie aan te passen. Wat zegt Bol.com? Er wordt nu de indruk gewekt dat wij aan nepaanbiedingen doen maar dat is niet zo, zegt Daniel Ropers, directeur van bol.com. Ropers legt uit dat bol.com niet aan van- en voor prijzen doet, ze zetten alleen een streep door de advies- of referentieprijs. Dat is niet de oude bol.com prijs, volgens Ropers, maar een prijs gebaseerd op de consumentenadviesprijs van de leverancier. Als deze adviesprijs niet beschikbaar is, dan wordt de referentieprijs gebaseerd op de prijzen van andere winkeliers. Ze kiezen dan de meest voorkomende prijs.

In dat geval moet dat er duidelijk bijstaan, zegt Donat van de Consumentenbond. Marco Loos, hoogleraar consumentenrecht, is het daarmee eens. „Het verschil tussen ‘van-prijzen’, adviesprijzen en referentieprijzen zal voor de gemiddelde consument niet duidelijk zijn.”

Maar heeft dit gevolgen voor de webwinkel? De wetgeving is op dit punt niet eenduidig, zegt Loos. „De regels zijn voor consumenten erg streng: ze hebben zelf een onderzoeksplicht en worden al snel geacht te zien dat iets niet klopt. En als ze dat hadden moeten zien, dan is er geen sprake van misleiding: een normale consument zou er immers niet intrappen.” Een onduidelijke reclame, is dus niet per definitie een misleidende.

Conclusie

Is ‘zeventig procent’ van de aanbiedingen van bol.com nep? Het verweer van het bedrijf is dat het sowieso niet gaat om oude prijzen, maar advies- of referentieprijzen. Dat is mogelijk misleidend, zegt een expert. Maar de regels hieromtrent zijn niet eenduidig. Daarom beoordelen we de stelling als niet te checken.

Ook een bewering zien langs komen die je gecheckt wilt zien? Mail nextcheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nextcheckt