‘Nucleair akkoord met Iran nog niet haalbaar’

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry (links) en zijn Iraanse collega Mohammad Zarif in Wenen vandaag. Foto EPA / Ronald Zak

Een akkoord met Iran over de inperking van zijn nucleaire activiteiten, in ruil voor verlichting van de sancties tegen het land, lijkt voor dinsdag niet haalbaar. Die dag is als deadline gesteld voor de onderhandelingen in Wenen tussen Iran en zes landen onder aanvoering van de Verenigde Staten.

De Verenigde Staten en zijn vijf onderhandelingspartners (Groot-Brittannië, Frankrijk, China, Rusland en Duitsland), zijn daarom vandaag onderling een overleg begonnen over de mogelijkheid tot verlenging van de onderhandelingen met Iran. Dat hebben diplomaten gezegd volgens persbureau AP.

De zes landen bespreken momenteel welke opties ze Iran kunnen voorleggen. Over verlenging van de onderhandelingen wordt nog niet gesproken met Iran zelf. Maar een lid van de Iraanse delegatie zei dat de onderhandelaars vanavond wellicht tot de conclusie komen dat de geschillen te groot zijn om morgen nog te overbruggen.

In dat geval zouden de onderhandelaars zich morgen kunnen gaan richten op het bereiken van een “algemene politieke overeenkomst”, een overeenkomst over welke problemen de partijen op termijn zeggen te willen oplossen.

Nieuwe onderhandelingen misschien eerste week van december

De VS zouden een dergelijke overeenkomst alleen willen sluiten als er op zijn minst enige vooruitgang is geboekt. De Verenigde Staten willen bewijs dat Iran niet alleen probeert tijd te rekken. De Amerikaanse regering heeft zulk bewijs nodig om aan sceptici in het Congres te tonen dat het wel degelijk zin heeft om met Iran verder te praten.

De nieuwe onderhandelingen zouden in de eerste week van december kunnen plaatsvinden, aldus AP, als de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry in Europa is voor een NAVO-beraad in Brussel en een internationale conferentie in Londen.

Volgens ingewijde diplomaten bestaat er nog veel onenigheid tussen de VS en Iran over de vraag hoe ver Teheran zijn nucleaire activiteiten terug moet schroeven. Het gaat daarbij om activiteiten die erop zijn gericht kernwapens te maken.

Iran ontkent uit te zijn op zulke wapens en zegt alleen kernenergie te willen produceren. Maar het land onderhandelt desondanks met de zes andere landen omdat het af wil van de internationale sancties die in verband met zijn nucleaire activiteiten zijn ingesteld. NRC-correspondent Thomas Erdbrink schreef drie dagen geleden:

President Hassan Rouhani [van Iran] wil de verstikkende sancties tegen zijn land ongedaan maken. De werkloosheid is torenhoog, een rijke bovenlaag heeft zich verrijkt dankzij de sancties, en de bevolking is het radicalisme van de staat meer dan beu. Tegelijkertijd is de schatkist leeg. Iran kan vanwege de sancties maar de helft van zijn olieproductie verkopen en de olieprijs is ook nog eens met 25 procent gedaald.

Obama: sancties weg als alle routes voor Iran zijn afgesloten

De onderhandelingen zijn vertrouwelijk, maar de Amerikaanse president Barack Obama schetste in een interview met de Amerikaanse televisiezender ABC in grote lijnen het geschil tussen Washington en Teheran. Obama zei:

“Ons doel is steeds geweest om alle routes af te sluiten waarlangs Iran aan een kernwapen zou kunnen komen, en om er tegelijkertijd voor te zorgen dat de sancties stap voor stap worden teruggedraaid. Al naar gelang Iran doet wat het verondersteld wordt te doen. Ik denk dat Iran graag zou willen dat de sancties onmiddellijk zouden stoppen, en dan toch nog wat routes open te houden, maar daar kunnen wij niet in meegaan.”