UberPOP: een onschuldige carpool of een illegale taxi?

Centrale voor ‘georganiseerd meeliften’ met amateurchauffeurs voor de rechter

Betaald meerijden via UberPOP is volgens de inspectie illegaal FOTO ANP REMKO DE WAAL

Wordt Ubers omstreden dienst, waarmee particulieren zonder taxivergunning zichzelf aanbieden als chauffeur, verboden of niet? Als het aan het ministerie van Milieu en Infrastructuur ligt wel. Dat stelt dat Uber in strijd met de taxiwetgeving handelt. Het ministerie legde het bedrijf op 11 november een last onder dwangsom op. Die kan oplopen tot 100.000 euro als het bedrijf niet stopt met het aanbieden van de app UberPOP.

Maar Uber ging daartegen in beroep. Vrijdag troffen beide partijen elkaar voor de voorzieningenrechter van het College van Beroep voor het Bedrijfsleven in Den Haag. Uber eist dat de dwangsom, die tijdelijk is opgeschort, komt te vervallen. In tegenstelling tot wat de Inspectiedienst voor Leefomgeving en Transport beweert, doet Uber niets illegaals, zo zei advocaat Arjan Kleinhout. „Het gaat hier om innovatie. En zoals dat zo vaak is met innovaties, het is even wennen.”

Illegaal

Maar volgens de inspectie is het geen kwestie van even wennen. De amateurchauffeurs, die via UberPOP hun diensten voor de helft goedkoper aanbieden dan reguliere taxi’s, worden beschouwd als „snorders”: illegale bestuurders. Bij de lancering van de dienst in Amsterdam op 30 juli waarschuwde de inspectie al dat zij streng zou optreden tegen chauffeurs die zonder de verplichte vergunning en tegen betaling particulieren meenemen.

Vorige maand werden vier UberPOP-chauffeurs aangehouden. Zij kregen ieder een boete van 1.500 euro opgelegd, plus een last onder dwangsom van 10.000 euro als ze nog eens worden betrapt. Betalen ze de boete niet, dan moeten ze voor de strafechter komen. Betalen ze wel, dan krijgen ze een strafblad. Want, zo stelt het Openbaar Ministerie, „dan erkennen ze schuld aan een strafbaar feit.”

Uber, die hun diensten faciliteert, de tarieven vaststelt, de betaling afhandelt en 20 procent van de inkomsten opstrijkt, is volgens de inspectie medeplichtig. Uber weerspreekt dat. Het bedrijf is „een technologische dienst”, zo verklaarde advocaat Kleinhout tegenover de bestuursrechter. „Uber is een marktplaats waar vraag en aanbod worden samengebracht, meer niet.”

De UberPOP-chauffeurs zijn bovendien helemaal niet met snorders te vergelijken, vindt de advocaat. „Dit heeft niets te maken met illegale praktijken voor commercieel gewin. Het gaat om het beter gebruikmaken van beschikbare middelen.” Met het geld dat de chauffeurs verdienen, kunnen ze de vaste lasten voor hun autobezit dekken, zegt de advocaat. „In feite is UberPOP niet anders dan georganiseerd liften, zie het als het neefje van carpoolen.”

Meerijden

Nederland is niet het enige land waar UberPOP omstreden is. Ook in Duitsland, België en de Verenigde Staten klinkt felle kritiek. In Frankrijk kreeg Uber onlangs een boete van 100.000 euro opgelegd, omdat het de app in reclames ten onrechte presenteerde als carpooldienst.

Van simpelweg meerijden is ook volgens landsadvocaat Marije Batting geen sprake. „Er wordt een tarief gerekend waarbij klanten meer betalen dan een kostendekkend bedrag. Dat maakt het een economische activiteit.” Van de passieve rol die Uber zichzelf toekent, klopt in haar ogen eveneens weinig. „Uber blijft herhalen dat het slechts ‘vraag en aanbod samenbrengt’, maar gaat daarin voorbij dat het doelbewust illegaal taxivervoer faciliteert.”

Illegaal. Het ministerie, de inspectiedienst en de taxibranche blijven er op hameren. Maar de wet waarop zij zich beroepen, noemt Uber-directeur Niek van Leeuwen verouderd. In tijden van smartphones en apps is een vergunning overbodig geworden, zegt hij. „De beoordeling van klanten dient als waarborg voor de kwaliteit van de bestuurders.”

Het is niet aan Uber om te bepalen of regelgeving noodzakelijk is, reageert Batting. „Uber overtreedt de regels. Dat is een feit. De inspectiedienst is er om ervoor te zorgen dat die overtreding wordt gestaakt.”

Op 8 december doet de voorzieningenrechter uitspraak.