Fluistermeisjes

Sommige zachte geluiden geven een fysieke sensatie. Laat je in slaap fluisteren met het YouTube-fenomeen ASMR.

Foto Lars van den Brink Beelden van YouTube en thewaterwhispers.com

Eerst zit je met open mond te kijken, dan kom je niet meer bij van het lachen, en niet veel later volgt een lichte trance. Dat kan je overkomen als je voor het eerst een ASMR-filmpje op YouTube bekijkt. Als je er gevoelig voor bent tenminste.

Rond een derde van de Nederlanders heeft slaapproblemen. Heb jij onze slaaptest al gedaan? En lees hier onze slaaptips

ASMR-video’s zijn filmpjes van zo’n twintig minuten waarop meestal jonge vrouwen je fluisterend toespreken en ondertussen repetitieve handelingen verrichten, zoals handdoeken opvouwen, met hun nagels op een hard oppervlak tikken of met hun handen steeds opnieuw door een bak kralen gaan. Met anderhalf miljoen hits is Hair Play van ‘GentleWhispering’ een van de meest bekeken video’s. Een blonde vrouw die Maria heet en 300.000 abonnees heeft, borstelt het haar van een vriendin. Af en toe strijkt ze met de handen langs de schouders van het meisje, gaat ze langs de nek, kriebelt wat met haar lange nagels onder de boord van de trui, op de blote huid van de rug, tilt stuk voor stuk wat haarstrengen op, laat ze weer vallen, en gaat dan weer borstelen om het opspringende haar „weer zacht en glanzend te maken”. En dat dan voorzien van fluisterend commentaar.

Klinkt het verschrikkelijk? Er zijn honderdduizenden mensen die beweren dat als ze dit zien, ze een tintelend gevoel op de schedel ervaren, achter in de nek, bij sommigen gaat het nog verder langs de ruggengraat. Dit gevoel wordt aangeduid als ASMR, dat staat voor „Autonomous Sensory Meridian Response”, een term die door ervaringsdeskundigen is bedacht – niet door wetenschappers. Maar de neurologen die de laatste twee jaar in de internationale media aan het woord zijn geweest, noemden het niet bij voorbaat onzin. Het zou lastig te onderzoeken zijn, omdat de reactie bij verschillende mensen door veel verschillende factoren wordt opgewekt.

„Als je van een hoofdmassage houdt, vind je dit ook wel leuk”, zegt Jolien Morren (22). Morren, master student biologie aan de Universiteit van Leiden, begon in 2012 met haar eigen YouTube-kanaal Relaxingsounds92. Ze tikt met haar mooi gelakte nagels op een biologieboek (206.000 keer bekeken), of masseert, vanwege het knisperende effect, een volle zak muesli (53.000 hits). Zelf is ze ook een actief luisteraar. Aan het eind van een drukke dag, gaat ze met haar laptop en koptelefoon in bed liggen om naar haar ASMR-favorieten te kijken. „Door je te concentreren op de filmpjes gaat alles wat in je hoofd spookt naar de achtergrond.”

Dat de ASMR-gemeenschap blijft groeien, komt doordat het ook als remedie voor slaapproblemen wordt gebruikt. De in de VS populaire Dr. Oz presenteerde het onlangs in zijn programma als „the crazy new cure for insomnia”. Ook als je de tintelende „braingasm” niet ervaart, kunnen de beelden en geluiden ontspannen, getuige alle opmerkingen onder de filmpjes over ‘eindelijk kunnen slapen’ en ‘weggooien van slaapmedicatie’.

Geen fetisj

Vrouwen die fluisterend iets aan het strelen zijn, en met hun gezicht heel dichtbij komen: het heeft zeker iets erotisch, en het wordt door sommige kijkers ook als zodanig gebruikt. Maar het is geen fetisj, benadrukken de „ASMR’tists”, en het is ook niet de verborgen bedoeling ervan. Ja, misschien een heel enkele keer, maar die mevrouw is van YouTube afgebonjourd en heeft nu elders op het web een eigen kanaal.

De laatste ontwikkelingen op ASMR-vlak zijn die met rollenspellen. Dolly Whispers doet bijvoorbeeld net of ze een schoenverkoopster of juwelenverkoopster is. Morren: „Die rollenspellen zijn een aanleiding om allerlei gekke, specifieke geluidjes te kunnen maken.”

Er komen ook meer mannen bij. De film van Manley ASMR op het videokanaal ASMR.FM duurt langer dan een uur en is meer dan 300.000 keer bekeken. „Nee”, fluistert een kale man met getatoeëerde armen streng: „ik ga jullie geen schoenen verkopen, hier niet al die female crap, ik kom wat testosteron brengen.” Hij heeft naast een blik Guinness ook een paar zwarte legerkisten en wat stukken gereedschap op tafel staan. En voor hem ligt een grote jutezak met pelpinda’s. Hij fluistert langzaam: „Ik weet niet of jij een zak noten hebt, maar ik zorg er altijd voor dat ik dat wel heb. Ik draag mijn zak met nootjes overal met me mee.”

Opmerking van een kijker: „This is a fucking joke, right?

Van lachen val je ook in slaap.