Anri Sala is winnaar Vincent Award

Met een video over bejaarden die The Clash spelen, heeft de Frans-Albanese kunstenaar Sala de Vincent Award voor beeldende kunst gewonnen.

De winnende videowerken van Anri Sala: Le Clash (2010) enTlatelolco Clash (2011) foto’s Daniel Nicolas

De Frans-Albanese kunstenaar Anri Sala (1974) heeft de Vincent Award 2014 gewonnen. Sala kreeg de tweejaarlijkse prijs vrijdagavond uitgereikt in het Gemeentemuseum Den Haag. Aan de Vincent, een Europese aanmoedigingsprijs bestemd voor een zogeheten ‘midcareer’ beeldend kunstenaar, is een bedrag van 50.000 euro verbonden. Daarmee is de prijs van dezelfde grootte als de Britse Turner Prize.

Zo geruchtmakend als de Turner Prize is de Vincent niet, maar het niveau van de deelnemers is bij de Vincent dit jaar hoger dan bij zijn Britse tegenhanger. Naast Sala dongen de internationaal bekende kunstenaars Pierre Huyghe, Manfred Pernice, Willem de Rooij en Gillian Wearing mee. Zij exposeerden hun werk de afgelopen weken in het Haagse GEM.

Sala toonde er een mooi videotweeluik waarin bejaarde inwoners van Mexico en Albanië de hoofdrollen speelden. Rode draad in de films is het nummer Should I Stay Or Should I Go van The Clash. Alleen zijn de elektrische gitaren vervangen door een draaiorgel en een muziekdoos, waardoor de punksong opeens een lieflijk deuntje is geworden. De bejaarden hebben er duidelijk schik in, maar het tempo ligt tergend traag – alsof hun woede en hun dromen allang verwaterd zijn. Ook de locaties, een verlaten modernistisch cultuurcentrum in Albanië en het Plein van de Drie Culturen in Mexico-stad, staan symbool voor het falen van grote utopieën.

Onderdeel van de installatie is een trommel met drumstokjes, die als vanzelf in beweging komen zodra de muziek in de film aanzwelt. Dit derde werk heet Doldrum, een verwijzing naar een windstil gebied in de Atlantische Oceaan dat zeilschepen dagen tot weken gevangen kan houden.

Volgens Benno Tempel, directeur van het Gemeentemuseum en juryvoorzitter van de Vincent, is Sala er het best in geslaagd een installatie te maken waarin de toeschouwer constant wordt uitgedaagd door beeld, geluid en beweging. „Hij toont ons het idee van voorbije ideologieën en de kansen die dit in de toekomst biedt op een individueel niveau. Zijn werk is poëtisch en conceptueel tegelijk.”

Sala is een kunstenaar die meestal in film of video werkt en die vaak persoonlijke ervaringen in zijn kunst verwerkt, zoals de veranderingen in Albanië na de val van het communistische regime in 1991. Hij studeerde van ’92 tot ’96 aan de kunstacademie van Albanië en brak door met de film Dammi i colori (Geef me de kleuren, 2003). Daarin liet hij zien hoe het straatbeeld van Tirana enorm veranderde toen burgemeester Edi Rama – een kunstenaar en vriend van Sala – alle huizen in felle kleuren liet overschilderen.

Inmiddels woont Sala in Berlijn. In 2013 vertegenwoordigde hij Frankrijk op de Biënnale van Venetië.