Zetelwinst UKIP zet Labour en Cameron onder grotere druk

De UK Independence Party versloeg Conservatieven en Labour in Rochester. Premier Cameron zit in het nauw.

Een tweede Lagerhuiszetel voor de UK Independence Party. Maar opmerkelijker dan die zetel, gisteren gewonnen tijdens een tussentijdse verkiezing in het district Rochester & Strood in Kent, is hoe UKIP er de afgelopen weken opnieuw in slaagde het politieke debat in het Verenigd Koninkrijk naar zijn hand te zetten. Zes maanden voor de Britse parlementsverkiezingen wordt duidelijk hoe de de campagne gevoerd zal worden. ‘Rochester’ laat zien dat zelfs beloftes over strengere migratieregels kiezers niet doen terugkeren in de schoot van de Conservatieven of Labour.

David Cameron en Ed Miliband hadden het liefst gezien dat ‘Rochester’ over de economie zou gaan. De premier omdat hij erop kan wijzen dat de Britse economie in vergelijking met andere landen groeit, de oppositieleider omdat de bezuinigingen van de regering-Cameron de levenskosten voor veel Britten hebben verhoogd.

Maar Mark Reckless, het Lagerhuislid wiens overloop van de Conservatieven naar UKIP leidde tot de tussentijdse verkiezing, wilde het over immigratie hebben. „Steunt iemand links of rechts daadwerkelijk een migratiebeleid waarmee we de besten en slimsten uit het Gemenebest, mensen met banden en familie hier, wegsturen om plaats te maken voor ongeschoolde immigratie uit Zuid- en Oost-Europa?”, zei hij bij zijn overstap. Hij zei zijn belofte immigratie te beperken als Conservatief niet te kunnen waarmaken – maar als UKIP-er wel.

Vanaf dat moment ontstond een populistische biedstrijd. Cameron, die eerder weigerde te zeggen wat zijn eisen zouden zijn bij heronderhandelingen over het Britse EU-lidmaatschap, beloofde nu dat aanpak van de migratie uit EU-landen voorop zou staan. Labour wilde niet achterblijven, en kwam met de belofte dat EU-migranten pas na twee jaar in aanmerking zouden komen voor uitkeringen, in plaats van de huidige drie maanden of de zes maanden die de Conservatieven zouden willen. Vorige week zei Miliband nog „UKIP niet te willen overtreffen”.

Reckless verhoogde de inzet, en zei dinsdagavond dat na „een overgangsperiode” sommige EU-migranten „een werkvergunning” zouden krijgen. Diegenen die al lang in het Verenigd Koninkrijk woonden zouden „sympathiek” behandeld worden, maar hij impliceerde dat de rest zou worden weggestuurd. Zijn woorden waren volgens UKIP verkeerd begrepen.

Een overtreffende trap was daarna niet meer mogelijk. Maar tussen nu en Kerst houdt premier Cameron een toespraak over immigratie. De Conservatieve kandidaat in Rochester schreef in haar verkiezingspamflet dat ze „actie, niet alleen praatjes” verwachtte en van de premier „zou eisen dat er iets gebeurt”.

Als die verwachtingen niet worden waargemaakt, is dat opnieuw koren op de molen van UKIP.