Een bijzondere manier van chillen

Heb je die piano’s al in de stationshallen zien staan? Er zijn nog meer vleugels die je zomaar in het wild kunt bespelen. Waar is dat goed voor? Je humeur, natuurlijk.

Breed glimlachend zingt de zestienjarige Kaethe van der Vlugt ‘To Make You Feel My Love’ van Adele. Met haar hand klopt ze ritmisch op de rug van de zwarte vleugel die voor haar staat. Eén van haar vrienden speelt, vier anderen hangen om en over de glanzende vleugel heen. Ze hebben een viool en een cajon meegebracht. Op de vleugel staan grote bekers ijskoffie van de Starbucks.

Wie op vrijdagmiddag het perron van station Breda afloopt richting de noordelijke uitgang, hoort het groepje scholieren al vanuit de verte. Ze staan net achter de Smullers en de Starbucks. Madelief, Stijn, Freek, Songa, Miquel en Kaethe komen hier al twee weken bijna elke dag om te ‘jammen’. Ze kennen elkaar van het Stedelijk Gymnasium Breda. De meisjes vormen een band, en de jongens ook. Sinds de vleugel op het station staat, maken ze samen muziek. „We maken nieuwe vrienden. Er komen vaak mensen meedoen. Als we naar huis gaan, roepen NS-medewerkers: ‘Niet weggaan, jullie maken onze dag!’”

De vleugel op het station in Breda staat er sinds eind september. Het is een initiatief van de NS. In Nederland staan er nu vijf piano’s op verschillende stations. Drie zijn er neergezet door particulieren, de andere twee door de NS.

„Amsterdam en Breda verdienen een vleugel omdat de stations midden in een verbouwing zitten”, vertelt Ingeborg de Boer, woordvoerder van de NS. „De piano’s moeten de sfeer verhogen. Tot nu toe lukt dat goed.” Dat muziek de sfeer verbetert, hebben ze bij de NS goed begrepen. Best fijn, vrolijke reizigers als de trein vertraagd is.

Vrienden maken

Om de vleugel in Breda heeft zich inmiddels een kluitje toeschouwers gevormd. Erna Draayer (52) uit Breda loopt altijd even langs de piano als ze op het station is. „Het is hartverwarmend’, zegt ze. „Ik film alle optredens met mijn mobiel. Een keer zag ik daklozen prachtige muziek maken. Het biedt mogelijkheden voor iedereen.”

Student Jelle van Lomwel (21), Culturele Maatschappelijke Vorming en pianist, staat ook te kijken naar de zes jonge muziekmakers. „Dit is de eerste keer dat muzikanten zelf hun instrument meenemen. Cool.”

Van Lomwel komt vaak speciaal voor de piano naar het station. Ook als hij niet met de trein moet. „Je maakt een andere verbinding met mensen dan normaal. Het is een bijzondere manier van chillen.” Ook de beveiliging op het station is enthousiast. „Je ziet mensen hier van opvrolijken.”

Straatpiano’s staan niet alleen op het station. De grootste pianoverspreider is de Britse kunstenaar Luke Jerram. Sinds 2008 heeft hij met zijn project ‘Play me, I’m yours’ al meer dan 1.300 piano’s in 45 internationale steden geplaatst. Hij transporteert afgedankte piano’s uit steden als Londen en laat ze vervolgens op locatie decoreren door kunstenaars of de plaatselijke bevolking. De piano’s staan op markten, bij bushaltes, in parkjes en zelfs soms op de pont. Jerram wil mensen uitdagen om betrokken en actief bezig te zijn in hun stedelijke omgeving.

De Nederlandse Rhea Elise zag zo’n piano van ‘Play me, I’m yours’ voor het eerst in Tilburg. Ze besloot eenzelfde project op te zetten, ‘Buiten spelen’. „In Frankrijk staan er ook op veel stations piano’s,” zegt Elise, „en dat doet de sfeer zo goed. Het is een laagdrempelige manier om creativiteit te delen en om in contact te komen met een ander.’’

Maar het zorgt ook voor geblèr

Afgelopen zomer zorgde ze voor vijf piano’s op verschillende plekken in Nijmegen; sinds september staan er dankzij haar twee op het station in Nijmegen en Groningen. Er zijn al aanvragen binnen voor het ziekenhuis in Nijmegen en een tramtunnel in Den Haag.

Ze betaalt de tweedehands piano’s, die ongeveer vijfhonderd euro kosten, uit haar eigen spaarpot en met crowdfunding. Als de piano’s even geen bestemming hebben, logeren ze bij ‘pianositters’. Daar zijn er nu vijf van. Eenmaal op straat blijven de piano’s ’s nachts gewoon staan. „Tijdens de Nijmeegse vierdaagse was er een op zijn ruggetje gegooid.”

Ook in Breda is niet iedereen gelukkig met de piano. Etos-caissières Ingrid Smulders (34) en Marjolein de Graaf (24) staan de hele dag in het „geblèr”. „Het is niet altijd leuk hoor”, zegt De Graaf. „Vals soms! En ze zingen allemaal dat ene nummer ‘All of me’. Van wie is dat ook alweer?” „John Legend”, zegt Smulders, „en ik vind het anders best gezellig hoor.” „Ja, maar jij vindt alles gezellig.” Door hun gelach heen klinkt een applausje vanuit de stationshal.