Liegen voor eigen gewin

Foto Reuters

Herinner bankiers eraan dat ze bij een bank werken, en ze gaan zich meteen oneerlijker gedragen. Ze liegen dan vaker dat ze kop hebben gegooid bij een spelletje in plaats van munt (of andersom), om meer geld te kunnen verdienen: ze zeggen dat ze 58 procent ‘goed gooien’, in plaats van 50. En naarmate ze sterker het idee hebben dat financieel succes hun sociale status bepaalt, liegen ze meer voor eigen gewin. Die resultaten van onderzoek van Zwitserse economen, onder 128 medewerkers van één bank.

De onderzoekers lieten de helft van de bankiers vragen over hun werk bij de bank beantwoorden voordat ze aan het geldspelletje meededen en de andere helft vragen die niets met werk te maken hadden. Onduidelijk is of het de bedrijfscultuur is die maakt dat deze mensen zich oneerlijker gaan gedragen, of dat ze zich gaan gedragen naar wat mensen in het algemeen tegenwoordig van bankiers verwachten. „Wat wij in ons onderzoek vonden”, zegt hoogleraar psychologie Carsten de Dreu, „is dat als mensen een rechtvaardiging krijgen om in zo’n spel oneerlijk te zijn, dat ze die dan gretig aanpakken. Het kan goed zijn dat eraan herinnerd worden dat je bij een bank werkt als rechtvaardiging wordt gezien om voor eigen gewin te liegen.” De Zwitsers onderzochten ook 133 mensen met diverse andere beroepen, maar die gooiden ze op een hoop zonder verschillen te onderzoeken. Het zwakste punt van het artikel, zegt De Dreu, want nu blijft in het midden of de gevonden resultaten specifiek voor de bancaire sector gelden.