Stuntprijzen zijn nog heel vaak nep

Speelgoedverkopers stunten ook dit jaar volop met sinterklaasaanbiedingen. Klanten worden dikwijls misleid, constateert de Consumentenbond.

„Spelers als Bol.com en Marktplaats.nl hebben de speelgoedmarkt op zijn kop gezet”, zegt retaildeskundige Frank Quix. Foto ANP

Bij Intertoys kun je korting knippen, bij Bart Smit doen ze aan korting stapelen. Bol.com gaat liever voor de 4+1 gratis. Met de intocht van Sinterklaas is het weer tijd voor dat andere jaarlijkse ritueel: de aanbiedingenstrijd tussen speelgoedverkopers. 11 procent korting op een Lego Friends winkelcentrum bij de één (Intertoys) wordt overtroefd door 27 procent korting bij de ander (Wehkamp). Al is de uiteindelijke prijs bij beide hetzelfde: 79,99 euro.

Vreemd? Niet bepaald. Uit onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat ook dit jaar volop wordt gesjoemeld met sinterklaasaanbiedingen. Gedurende elf weken werden bij webwinkels als bol.com, Toysxl.nl, Bartsmit.nl en Wehkamp.nl de prijzen van 160 stuks speelgoed gevolgd.

Conclusie: in de meeste gevallen worden consumenten misleid. Met name door bol.com. Bijna driekwart van de aanbiedingen op die site noemt de Consumentenbond „nep”.

De truc zit hem in de ‘van’/’voor’-prijs. Het merendeel van de onderzochte aanbieders noemt bij ‘van’ de adviesprijs van een product, zonder die ooit gerekend te hebben. „Consumenten worden zo gelokt met ogenschijnlijk hoge kortingen, terwijl het in werkelijkheid misschien om een paar euro gaat”, zegt een woordvoerder van de Consumentenbond.

In andere gevallen veranderde de ‘van’-prijs mee met de ‘voor’-prijs. Was een luxe Playmobil-jacht in september afgeprijsd van 32,99 naar 27,99 euro, eind oktober was hetzelfde jacht ‘in de aanbieding’ van 34,99 voor 29,99 euro.

„Oneerlijke handelspraktijken”, oordeelt de Consumentenbond. Niet voor het eerst. Vorig jaar werden onder meer Intertoys en Wehkamp berispt om hun nep-sinterklaasaanbiedingen. In sommige gevallen bleken die zelfs duurder te zijn dan een paar maanden eerder.

Bol.com zegt in een reactie dat het bedrijf geen van/voor-prijzen hanteert, maar dat het gaat om de gemiddelde prijs bij de concurrenten. Het bedrijf overweegt dat na de kritiek van de Consumentenbond duidelijker te maken op de site.

Aardschok

Met al dat gestunt (en gerommel) met prijzen kunnen de traditionele speelgoedwinkels niet achterblijven. Maar hun inkomsten staan onder druk sinds de crisis uitbrak. Behaalden ze in 2008 nog een gezamenlijke omzet van 1 miljard euro, in 2013 was dat 721 miljoen euro, blijkt uit cijfers van marktonderzoeksbureau Panteia. In diezelfde periode slonk het aantal speelgoedzaken van duizend naar 873 (cijfers winkelinformatieleverancier Locatus). Vooral kleine zelfstandigen moesten sluiten: van de 521 zaken in 2008 zijn er nog 302 over. Maar ook de Nederlandse vestigingen van Imaginarium gingen failliet. De Blokker Holding, waaronder ook de 452 Nederlandse filialen van Intertoys en Bart Smit vallen, besloot te stoppen met zijn gamewinkelformule E-Plaza. „Er is een aardschok onder speelgoedwinkels geweest”, zegt Alexander Heijkamp, sectormanager detailhandel Rabobank. Terwijl het consumentenvertrouwen langzaam herstelt, worden de traditionele winkels aan alle kanten ingehaald. Te beginnen in hun eigen winkelstraat. „Je kunt tegenwoordig overal terecht als je speelgoed wilt kopen”, zegt Heijkamp. Hema, Kruidvat, Action, en zelfs bouwmarkten. Zij kunnen vrij gemakkelijk concurreren, door een beperkt (lees: met hoge marges) assortiment aan te bieden en groot in te kopen.

‘Een stukje beleving’

Daar komt nog bij dat de verkoop van speelgoed zich in rap tempo verplaatst naar online. Volgens de Thuiswinkel Markt Monitor werd in 2013 ruim 10 miljard euro online omgezet. De grootste stijging (27 procent) kwam van speelgoed, goed voor bijna een half miljard euro.

„Spelers als bol.com en Marktplaats.nl hebben de markt op haar kop gezet”, zegt retaildeskundige Frank Quix. Niet alleen vanwege het gemak – het gure herfstweer niet door te hoeven om cadeaus te kopen –, maar ook door de lage prijs. „Bol.com is inmiddels zo dominant, dat het de markt kan dicteren. Als zij in oktober beginnen met hun stuntprijzen voor speelgoed, moeten andere partijen wel volgen.”

Volgens Heijkamp van de Rabobank kunnen kortingen het verschil niet meer maken. „Winkels hebben hun relevantie verloren. Er is altijd wel iemand goedkoper, zeker online.”

In plaats daarvan kunnen winkels zich volgens hem beter richten op dat ene voordeel dat ze nog wel hebben: „het stukje beleving”. Want, zo zegt Heijkamp: „De meeste speelgoedzaken zijn op dit moment niet meer dan veredelde magazijnen. Waarom zou ik er dan überhaupt nog naartoe gaan?”