ONDERNEMERSCHAP Ondernemen doet soms pijn

Het leek een mooi idee van het Nederlands Dans Theater: twee of drie dansvoorstellingen per jaar live op het breedbeeld van 150 Pathébioscopen wereldwijd vertonen en zo veel meer publiek trekken. Zoals ook grote instellingen als The Metropolitan Opera in New York hun voorstellingen succesvol digitaal uitbaten. Sponsors moesten het mogelijk maken. Maar na een jaar heeft NDT het project gestaakt: te hoge kosten, te lage bezoekersaantallen. Met een tekort van 290.000 euro droeg het mislukte project bij aan het negatief resultaat van 678.625 euro. Net als andere nieuwe initiatieven , zoals een uitwisseling met het Mariinsky Orkest en Ballet in Sint Petersburg en twee optredens in danceclub Trouw in Amsterdam.

Het Scheepvaartmuseum had na zijn heropening in 2012 snel een reputatie verworven van innovatief en ondernemend museum. Met multimediale attracties werd een nieuwe generatie bezoekers gelokt, er werden enthousiast fondsen geworven bij bedrijven en bij particulieren en de overkapte binnenplaats leek een goede plek om te verhuren. Maar de inkomsten haalden niet de begroting, blijkt uit het jaarverslag. Elf medewerkers werden deze zomer ontslagen, maar het UWV stak daar een stokje voor en ging niet akkoord. De nieuwe directeur moet nu aan andere oplossingen werken.

Het zijn moeizame lessen. Aan cultureel ondernemerschap kleven ook de risico’s van het ondernemen. De vraag voor de komende jaren blijft hoeveel de culturele instellingen zich daarin kunnen permitteren. Met De Utrechtse Spelen als schrikbeeld. Met zijn grote, maar achteraf te risicovolle en kostbare producties haalde het Utrechtse stadsgezelschap in 2013 nog 3,7 miljoen euro aan bezoekersinkomsten binnen, in saneringsjaar 2013 was dat nog maar 250.000 euro.