‘Niet alleen schaatsbond misbruikt zijn macht over sporter’

Levenslange straf voor het meedoen aan een sportwedstrijd? Wel als het aan de internationale schaatsbond ISU ligt. Niet voor niets werd in april nog eens een vergeelde regel uit het verleden kracht bijgezet met de expliciete waarschuwing dat iedere schaatser of andere betrokkene bij een niet door de ISU georganiseerde wedstrijd onverbiddelijk voor de rest van zijn leven zal worden geschorst. „Waar haalt de ISU het recht vandaan?”, vraagt Mark Tuitert zich af. „Waar ligt de grens van de macht van een bond?”

De olympisch kampioen 1.500 meter van 2010 startte gisteren in het Olympisch Stadion samen met shorttracker Niels Kerstholt de campagne ChanceToCompete tegen de monopoliepositie van de ISU. Na een eerdere klacht bij de Europese Commissie stuurden ze nu een open brief naar de Deense eurocommissaris voor mededinging, Margrethe Vestager.

Vele kampioenen uit langebaanschaatsen en shorttrack ondertekenden de brief, van Ard Schenk tot Sven Kramer en van Joey Cheek tot Martina Sablikova. Tuitert en Kerstholt, gesteund door raadsman Ben van Rompuy van het Asser Institute richtten zich ook op twitter tot Europese politici. „Het is nu of nooit”, stelt Kerstholt.

Aanleiding voor de klacht van de schaatsers is het verbod van de ISU om mee te doen aan Icederby, een lucratieve reeks wedstrijden in Dubai tussen toppers van de langebaan en het shorttrack op een ijsbaantje van 220 meter. „Voor mijn gouden WK-medaille kreeg ik 800 euro”, vergelijkt Kerstholt. „Wie bij Icederby als laatste eindigt, krijgt nog altijd 30.000 euro.”

Maar de ISU verbiedt schaatsers – net als coaches, officials en vrijwilligers – mee te doen, op straffe van levenslange schorsing. Hoe zit het met hun recht op arbeid, willen de schaatsers weten. En is de monopoliepositie van de ISU niet in strijd met de Europese mededingingsregels?

Nederlandse commotie in een mondiaal kleine sport? „Deze zaak gaat veel breder”, zegt sportjurist Van Rompuy. Niet voor niets heeft vakbond EU Athletes, met 25.000 leden, zich achter de zaak van de schaatsers geschaard. Ook in sporten als volleybal, zwemmen, turnen, cricket en hockey is sprake van machtsmisbruik van bonden.

ISU-voorzitter Ottavio Cinquanta weigert te reageren op de grieven van Tuitert en Kerstholt. „Ik praat niet met sporters”, is zijn stelregel. Maar kan hij blijven volharden als de Europese Commissie de zaak oppikt? „Dank voor je brief”, twitterde Vestager gisteren aan Tuitert. De eurocommissaris beloofde naar de zaak te zullen kijken, „al kan dat even duren.”