‘Zieke kippen zijn net als mensen’

Andy Siemons moest net als alle Nederlandse kippenboeren zondag dicht. En toen?

Nancy en Andy Siemons moesten hun pluimveebedrijf drie dagen sluiten. „Je kan het er niet bij hebben.” Foto Merlin Daleman

Zaterdag hoorde hij al geruchten. Dat er een ernstige variant van de vogelgriep in Nederland zou zijn. En zondag wist kippenboer Andy Siemons het zeker. Hij hoorde het van zijn vader toen hij in Etten-Leur met zijn gezin bij de Sinterklaasintocht was. Er was een superbesmettelijke variant van de vogelgriep aangetroffen op een pluimveebedrijf in het Utrechtse Hekendorp. En alle Nederlandse pluimveebedrijven moesten tijdelijk dicht, om het virus onder controle te krijgen. Ook het zijne.

Sindsdien gaat het nergens anders meer over in huis, zegt zijn vrouw Nancy: vogelgriep. Ze zitten samen in de keuken van hun boerderij in Roosendaal en volgen het nieuws via internet en de nieuwsbrieven van landbouworganisatie LTO die Andy er steeds bij pakt om vragen te beantwoorden.

De laatste grote uitbraak van vogelgriep was in 2003. „Toen waren er in Nederland meerdere besmette bedrijven en zaten wij in één van de tienkilometerzones, vier weken lang”, zegt Siemons. Tientallen pluimveehouderijen werden geruimd. Nu is er voor het eerst weer een ‘hoogpathogene griepvariant’, dat betekent: superbesmettelijk.

„Alle alarmbellen gingen af”, zegt Nancy. „We konden het gewoon niet geloven. Paniek.”

Andy: „Ik durfde zondag amper bij mijn dieren te gaan kijken. Als ze koorts hebben, zitten ze in elkaar gedoken. Wat dat betreft zijn kippen net mensen.” Nancy: „We hebben er echt wakker van gelegen.”

Honderdduizend kippen heeft Siemons. Ze komen met zeventien weken van een opfokbedrijf en leggen bij Siemons in de grote stallen naast zijn boerderij voor zo’n 40.000 euro aan eieren per week. Na zo’n 80 weken verlaten ze het bedrijf als soepkippen.

Maar nu is het hek voor zijn stal dicht, we kunnen er alleen van over de heg vanaf het erf van zijn boerderij naar kijken. Siemons pakt zijn telefoon van de keukentafel en laat een foto zien van dozen, dozen en nog eens dozen met eieren, opgestapeld in de schuur. „Ik kan je alleen op een foto laten zien hoeveel er staat.”

Ze hadden net een moeilijke tijd achter de rug, zegt Nancy, terwijl ze een boterham eet en de kinderen in de kamer Sinterklaasliedjes draaien. In 2012 werd de legbatterij verboden in Europa, en moesten alle bedrijven reorganiseren om de kippen meer ruimte te geven. Maar bijna alle bedrijven kwamen terug met juist meer capaciteit, zegt Andy. Er kwam een overschot aan eieren. „Pas de laatste drie, vier maanden speelden we weer een beetje quitte”, zegt Nancy. „En dan dit. Je kan het er niet bij hebben.”

Gisteravond hoorden ze dat het misschien meevalt. Het vervoersverbod is opgeheven. Het bedrijf in Hekendorp is het enige dat besmet lijkt. „We leven met ze mee”, zegt Siemons. Het hele bedrijf is daar geruimd. Hij kent ze. „Vreselijk.”

Zijn eieren zijn nog 21 dagen goed. Als dit het enige virus is, lijkt de schade mee te vallen. Maar je moet maar weer afwachten hoe het verder gaat. De consument blijft alles kritisch volgen en wat als het virus toch weer ergens opduikt?

Natuurlijk zijn ze daar bang voor. Vooral omdat niemand weet waar de vogelgriep vandaan komt. De wetenschappers spreken elkaar tegen. Sommigen denken dat er een verband is met de vogeltrek: vogels die overvliegen en bedrijven met hun mest besmetten. Maar hoe kan het dan dat een volledig gesloten bedrijf als in Hekendorp besmet raakt, zegt Siemons. De besmetting kan namelijk alleen van vogel op vogel plaatsvinden. Dat is nu tenminste nu de theorie.

De stallen houden ze nog even dicht voor bezoek. Normaal organiseren ze vrijgezellenfeesten, familiedagen en bedrijfsuitjes, nu willen ze eerst zeker weten dat de griep weg is. „We zijn erg gastvrij, maar nu blijft hier alles even op slot”, zegt Siemons.