Het draaiboek lag klaar bij Financiën

Een gulden in de stoep voor het Geldmuseum in Utrecht. Foto ANP

Het had zomaar gekund, de terugkeer van de gulden. Op het hoogtepunt van de eurocrisis in 2012 maakte een werkgroep op het ministerie van Financiën een draaiboek voor de eventuele herinvoering van de gulden.

Florijn, heette de werkgroep, naar de oude naam van de gulden. Het bestaan van de werkgroep is ontdekt door het televisieprogramma Argos Medialogica, dat er gisteravond een uitzending over had. Het programma baseert zich op anonieme bronnen rond het ministerie. Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) bevestigde gisteren bij RTL Z dat de beweringen van die anonieme bronnen kloppen.

Dijsselbloem noemde het verstandig dat de toenmalige regering niet openlijk over de val van de euro wilde speculeren. „Als je dat laat blijken op het hoogtepunt van de crisis, dan creëer je absoluut paniek.”

Ex-minister van Financiën Jan Kees de Jager zei in de uitzending dat er op het ministerie over alles werd nagedacht tijdens de eurocrisis. „Wat zou er gebeuren als Griekenland uit de euro gaat? Wat voor gevolgen zou dat hebben? Zou dat eventueel überhaupt kunnen? Juridisch, economisch?”

De eurocrisis barstte eind 2009 los, toen bleek dat de schuld van euroland Griekenland hoger was dan aanvankelijk gedacht en het land bijna bezweek onder de schuldenlast. Het land dreigde failliet te gaan en op de financiële markten brak paniek uit. Door de problemen met Griekenland raakten ook andere eurolanden zoals Portugal en Spanje in de problemen, omdat beleggers vreesden dat deze landen hun schulden ook niet zouden kunnen terugbetalen.

Volgens De Jager, die tussen 2010 en 2012 minister was, werd er bij het opstellen van scenario’s nauw samengewerkt met de Duitsers. „Het feit dat er in Europa meerdere scenario’s werden besproken vonden sommige landen al heel eng. Die deden dat helemaal niet, opvallend genoeg. Wij waren één van de weinige landen, samen met Duitsland. Wij hadden ook samen zelfs een team dat scenario’s besprak.”

Eerder bleek ook dat De Nederlandsche Bank tijdens de crisis draaiboeken klaar had liggen voor alle mogelijke scenario’s tijdens de eurocrisis. Eén daarvan was het einde van de euro, waarbij een herinvoering van de gulden aan de orde was.

„Er zijn toen momenten geweest waarbij wij binnen de bank zijn gaan nadenken over dergelijke scenario’s en voorbereidingen zijn gaan treffen. Ik wil daar nooit meer in terechtkomen”, zei president-directeur Klaas Knot van DNB daarover dit voorjaar.