Snel 4G in alle smaken

Telecomaanbieders hebben hun bundels aangepast aan het groeiend dataverbruik. Bellen is bijzaak, het draait om de gigabytes. Wie heeft de beste aanbieding?

Door Marc Hijink Illustraties Daniel Roozendaal

Ze staan er zelf ook van te kijken, de telecomproviders. In minder dan een jaar zijn de mobiele netwerken in Nederland uitgebreid met een snelle variant van mobiele data: 4G.

De technologische achterstand ten opzichte van Azië en de VS is dit jaar vrijwel volledig ingelopen.

KPN heeft 1,5 miljoen 4G-klanten en is landelijk dekkend. Vodafone is dat sinds september ook, maar maakt het aantal 4G-klanten niet bekend. T-Mobile heeft ongeveer 70 procent 4G-dekking en belooft voor eind volgend jaar 100 procent. Er is meer concurrentie tussen de providers: de limieten op snelheid die aanvankelijk op de eerste 4G-abonnementen zaten, zijn opgeheven en de databundels zijn al een stuk groter geworden dan aan het begin van het jaar.

4G is een verademing voor iedereen die zich ergerde aan verstoppingen op het 3G-netwerk. De snelheid van 4G ligt ver boven die van de 3G-netwerken. Daarnaast ‘voelt’ het sneller omdat de server sneller reageert en heb je meer ruimte om grote bestanden te uploaden. Door 4G blijkt het dataverbruik fors te stijgen – uiteindelijk hopen providers daarmee meer geld te verdienen.

1 Hoe groot is de snelheid van 4G ?

Mobiel breedband is en blijft een ‘shared medium’ waarbij een aantal gebruikers de capaciteit van één zendmast moet delen. Omdat er nog relatief weinig 4G- gebruikers zijn, is de kans op opstoppingen klein. De snelheid ligt meestal rond 20 Megabit per seconde. Dat is sneller dan publieke wifi-hotspots. Als je in het openbaar liever 4G dan wifi gebruikt, vergeet dan niet om thuis of op kantoor wel een vertrouwd wifi-netwerk te gebruiken, om te voorkomen dat je de datalimiet overschrijdt. In landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk wordt 4G al aangeboden als vervanging voor een vaste verbinding, inclusief tv-signaal. Handig in afgelegen gebieden waar breedband via de vaste lijn onbetaalbaar is. Ook in Nederland wordt geëxperimenteerd met televisie via 4G, maar een daadwerkelijk aanbod is er nog niet.

2 Krijg je een hogere telefoonrekening door gebruik van 4G?

Vergelijkingssite Bellen.com vergeleek de (geanonimiseerde) telefoonrekeningen van gebruikers om de kosten van mobiel internet te vergelijken. Op basis van een profiel van 157 minuten, 73 sms’jes en 267 MB (dit was het gemiddelde verbruik van bezoekers in het eerste halfjaar van 2012) liggen de prijzen voor sim only-abonnementen nu 10 procent lager. Conclusie: we betalen minder voor meer data. Dat blijkt ook uit de omzetcijfers van de telecomsector. Data-abonnementen compenseren niet de dalende inkomsten uit bellen en sms’jes (nu gemiddeld 20 tot 30 per maand). Er worden trucs uitgehaald om meer te verdienen aan andere onderdelen van de bundel. Veel abonnementen rekenen gesprekken af per minuut, niet per seconde.

3 Hoeveel data mag je van je provider verbruiken?

Providers concurreren niet alleen op snelheid, maar ook op de hoeveelheid data die je mag verbruiken. T-Mobile is het meest scheutig en biedt een bundel van 10 gigabyte per maand aan. Voor de vergelijking van de abonnementen (zie grafiek) nemen we een typische 4G-gebruiker die 2 gigabyte aan data wil verbruiken. Dat is in de praktijk een realistische hoeveelheid om het einde van de maand te halen.

Wie de maximale downloadlimieten overschrijdt, wordt teruggezet naar een erg trage verbinding. Daarmee blijf je bijvoorbeeld wel bereikbaar via WhatsApp, maar verder internetten is eigenlijk niet mogelijk. Vodafone zet de bundel stop als je voor meer dan 100 euro aan extra data hebt verbruikt. Daarover zijn veel klachten gekomen van klanten die verrast werden door een hoge rekening. Vodafone biedt ook een snelheidsbeperking aan. Daarvoor moet de gebruiker echter eerst de optie ‘Beperkt Internet’ activeren.

4G werkt ook in het buitenland – je betaalt evenveel voor buitenlandse data als bij 3G. Gelukkig zijn de roamingkosten binnen de EU al flink gedaald.

4 Plus, Max... welke smaken zijn er in 4G?

‘4G’ staat voor de vierde generatie netwerken en is een verzamelnaam voor LTE (Long Term Evolution) technologie. Die is er in verschillende smaken. Vodafone en KPN noemen het 4G+, T-Mobile maakt reclame voor ‘4G Max’. Wat is het verschil tussen Plus en Max?

Even wat techniek: mobiele netwerken zijn verdeeld in frequentieblokken (daar hebben providers die enorme bedragen voor neergeteld bij de laatste frequentieveiling). Per blok kan 4G een snelheid van 37,5 megabit per seconde behalen. Door blokken te stapelen wordt de snelheid vermenigvuldigd – mits het toestel geschikt is. KPN en Vodafone kunnen maximaal zes van die blokken combineren tot een theoretische snelheid van 225 Mbit/s.

T-Mobile zegt 120 Mbit/s te bieden. Max is dus minder snel dan Plus, zou je denken. Uit tests van testsite Tweakers.net blijkt de downloadsnelheid van 4G+ ruim 70 procent hoger dan bij 4G.

Echter, maar weinig telefoons ondersteunen de allernieuwste LTE-technologie. De iPhone 6 kan bijvoorbeeld geen blokken in verschillende frequentiebanden combineren – de Samsung Galaxy Note 4 en de Huawei Ascend Mate 7 kunnen dat wel.

Als je al een moderne telefoon hebt die 4G+ ondersteunt, moet je je ook op een plek bevinden waar KPN of Vodafone hun zendmasten 4G+ geschikt hebben gemaakt. Dat werkt alleen nog maar in een paar grote steden. Elders ben je aangewezen op ‘ouderwetse’ 4G-snelheden.