Mexico snakt naar veiligheid

Het Amerikaanse ministerie van Defensie waarschuwde zes jaar geleden dat Mexico een ‘mislukte staat’ dreigde te worden. „De regering, haar politici, de politie en de juridische infrastructuur worden permanent belaagd door criminele bendes en drugskartels”, schreef het Pentagon. Amerika moest er rekening mee houden dat de zuiderbuur in chaos zou wegzinken.

Dat was al te dramatisch gesteld. Ondanks de wijdverbreide corruptie en het onvermogen om misdaad en geweld in te tomen, is de Mexicaanse staat niet ingestort. Wel heerst er in Mexico al jaren een diepe crisis, die het vertrouwen in politiek en overheid op alle niveaus grondig heeft ondergraven.

De afgelopen weken bleek voor veel Mexicanen de vraag niet meer te zijn wat ze hebben aan de overheid, maar wat ze ervan hebben te vrezen. Achter de verdwijning van 43 studenten in de stad Iguala, in de zuidelijke deelstaat Guerrero, lijkt de burgemeester te zitten. In zijn opdracht zou de politie de studenten hebben meegenomen en overgedragen aan een lokale drugsbende, die hen vervolgens vermoord en verbrand zou hebben.

Voor Mexicanen is het niets nieuws dat politici en politie soms samenspannen met de georganiseerde misdaad en vooral met de drugshandel. Ook geweld is helaas een alledaags fenomeen in Mexico, waar sinds 2006 door de strijd tussen en tegen drugshandelaren honderdduizend mensen zijn omgekomen.

Maar de gruwelijkheid van deze zaak heeft Mexico toch diep geschokt. En heeft in het hele land geleid tot protesten tegen de autoriteiten, die ervan beschuldigd worden dat ze niet genoeg hebben gedaan om de zaak op te lossen.

Sinds zijn aantreden een kleine twee jaar geleden heeft president Peña Nieto veel gedaan om Mexico te hervormen. Zijn voorgangers hadden in Mexico al een opener samenleving ontwikkeld, met een vrijere pers en een onafhankelijker rechtspraak. Peña Nieto heeft concurrentie mogelijk gemaakt in belangrijke sectoren van de economie als de productie en distributie van energie en de telecommunicatie. Ook heeft hij hoognodige hervormingen in het onderwijs doorgevoerd.

Maar daar kan het niet bij blijven. De modernisering kan niet zonder veiligheid. Te veel Mexicanen voelen zich in de steek gelaten door hun overheid. Bestrijding van misdaad, geweld en corruptie kan geen uitstel meer velen en verdient het nu prioriteit te krijgen. Dat de president zélf in een schandaal is verwikkeld, over belangenverstrengeling bij de toekenning van een contract voor een treinverbinding, maakt het niet makkelijker – maar wel urgenter.