Met minister Ploumen op zoek naar eerlijke kolen

Bo&Caro gaan elke dag naar een bedrijf. Ze zijn bij aandeelhoudersvergaderingen, productpresentaties of vrijdagmiddagborrels en willen graag weten: wie is hier belangrijk?

Wat: De ondertekening van het steenkolenconvenant bij de Rijksdienst voor ondernemend Nederland in Den Haag

Wie: Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Lilianne Ploumen, verschillende afgezanten van Nederlandse energiebedrijven onder wie Wim Wolters van GDF Suez en Adriaan van der Maarel van Essent en Marga Edens, directielid van de raad van bestuur van Bettercoal

Vanaf de zeventiende verdieping lijkt de skyline van Den Haag van goud. Wim Wolters, strategiedirecteur van energieleverancier GDF Suez, tuurt door het raam. Hij probeert in de verte zijn kolencentrale op de Maasvlakte te onderscheiden. Aan de rookpluimen zal hij het niet herkennen, de centrale is nog niet in bedrijf. Gedoe met vergunningen, Greenpeace,’stikstofdepositie’ en zeldzame plantjes. En dat terwijl de 1,4 miljard kostende kolencentrale volgens hem misschien wel de schoonste van de wereld is. “De helft van het complex bestaat uit installaties om de verbrandingslucht te zuiveren.”

Misstanden

En nu moet het bedrijf zich nóg verantwoordelijker gaan gedragen. Samen met het ministerie en de energiebedrijven E.ON Benelux, EPZ, Essent en Nuon ondertekende GDF Suez een convenant - een soort vrijwillige overeenkomst - met als doel de omstandigheden in de mijnen te verbeteren. Want er zijn nogal wat problemen geweest in de kolenbusiness. Met name in Colombia, van waaruit Nederland veel kolen importeert. Milieuvervuiling, ondermaatse arbeidsomstandigheden, overtreding van lokale wetten en een moordaanslag op een vakbondsleider. Misstanden noemen ze dat.

Er waar er misstanden zijn, zijn er politici die om ‘transparantie’ roepen. En daar moet dan eerst over gepraat worden. Dus werd er in Nederland in 2010 de ‘kolendialoog’ gestart, die dit jaar opging in het Europese initiatief Bettercoal. Er werd een onafhankelijke commissie ingesteld die de mijnen moet controleren. Het beruchte Amerikaanse bedrijf Drummond (die van de moordaanslag) kwam als eerste aan de beurt. “Daar ging het niet helemaal goed,” vertelt Marga Edens. “Maar er is een corrective actionplan voor ze opgesteld. Dat vonden ze heel leerzaam, zeiden ze.”

Een heugelijk momentje voor minister Ploumen.

Een foto die is geplaatst door Bo&Caro (@boencaro) op

Ook voor de mensenrechten

Van de Nederlandse energiebedrijven wordt verwacht dat ze verantwoordelijkheid nemen voor de herkomst van hun kolen. Klinkt mooi maar is in de praktijk bijna onmogelijk. “Kolen uit verschillende mijnen worden samen in één grote olietanker gegooid en dan naar Europa gevaren,” legt Adriaan van der Maarel van Essent uit. En dan is het nog zo dat steeds uit andere mijnen komen, er zitten immers niet oneindig veel kolen in hetzelfde stukje aarde. “Dus de mijnen die we gecontroleerd hebben, bestaan drie maanden later eigenlijk al niet meer,” zucht Edens.

Dat weerhoudt minister Ploumen er niet van volgende week met een delegatie naar Colombia af te reizen om zélf een kijkje te nemen. Ze gaat er vooral op letten of “de belófte van verbetering zichtbaar is”. Dat het bezoek een onderdeel is van een handelsmissie waarbij economische belangen spelen doet er niet toe. “We gaan ook echt voor de mensenrechten.”

Ondertussen is de zon onder gegaan. De lichtjes van de stad gaan aan. Wolters werpt nog een laatste blik uit het raam. “Zonder kolen hè… zou het hier helemaal donker zijn.”