‘Langzaam betekent niet sloom’

De Taiwanese regisseur staat bekend om zijn lange shots, met de voor hem kenmerkende beeldgrapjes. „Het is een soort meditatie.”

‘Onze steden zijn gigantische bouwputten”, beschrijft de Taiwanese regisseur Tsai Ming-liang zijn fascinatie voor urbane verhalen. „Steden worden steeds onpersoonlijker. Waar blijven de mensen? Tien jaar geleden zag ik in Taipei voor het eerst ‘menselijke uithangborden’, mensen die op drukke kruispunten reclame maken voor dingen die ze zelf nooit kunnen kopen, huizen waar ze zelf nooit kunnen wonen. Zo is de hoofdpersoon uit Stray Dogs ontstaan.”

De nieuwe film van Tsai, vorig jaar in Venetië bekroond met de Grote Juryprijs, is een tragikomedie over de zoektocht naar thuis en geborgenheid, met de voor hem kenmerkende beeldgrapjes in lang aangehouden shots. Grote kans trouwens dat je Tsai zelf ook in Taipei tegen kan komen als wandelende advertentie. Regelmatig deelt hij gratis kaartjes voor zijn films uit, om zoveel mogelijk mensen de kans te geven ze te zien.

„Het klimaat is steeds cultuurvijandiger geworden. De bioscopen vertonen alleen nog blockbusters, kranten schrijven niet meer over andere dingen dan die al bekend zijn, dus hoe weten mensen dan wat er nog meer gebeurt? Dat klimaat is zo erg dat ik na Stray Dogs heb gezegd dat het mijn laatste film zou zijn. Gelukkig ben ik nu weer volop aan het werk. Al denk ik serieus dat we ons moeten afvragen of de bioscoop nog wel de plek is waar film kan overleven.”

Ondanks de ernst en de toewijding aan zijn onderwerpen, is Tsai een goedmoedige man, die veel lacht en zijn toeschouwers aanmoedigt om op een luchthartige manier te kijken naar zijn films die vaak tot de contemplatieve ‘slow cinema’ worden gerekend. „De truc is om mensen te laten ervaren dat langzaam niet sloom betekent. En om mensen weer te laten kijken. Dat zijn ze soms verleerd. Mensen zijn ongeduldig, en oordelen veel. Door weer te kijken, ontwikkelen ze ook mededogen en begrip voor de wereld. In mijn beelden gebeurt altijd heel veel. En tegelijkertijd brengen ze de toeschouwer in een meditatieve staat. Soms vallen mensen in slaap, en worden ze verfrist weer wakker, alsof ze dromen. Toen ik begon als filmmaker was het veel ongewoner wat ik deed. Nu hoor ik dat televisieseries soms ook heel lange scènes hebben. Dus wordt het weer tijd om nieuwe grenzen op te zoeken.”