Tijdlijn: weken van onrust tussen Israëliërs en Palestijnen

Israëlische soldaten bewaken de synagoge, waar dinsdagochtend een aanval werd gepleegd op Israëlische gelovigen. De twee Palestijnse aanvallers waren gewapend met een geweer en bijlen en doodden vier Israeliërs, voordat ze zelf werden doodgeschoten. Foto AFP / Jack Guez

De spanningen in Jeruzalem lopen al weken op, waar de aanval op de synagoge vandaag een opvolging van is. Centraal staat het conflict rond de Tempelberg. Nu is dat een plek waar alleen moslims mogen bidden, maar de roep om ook joden toegang te geven, is steeds sterker geworden. Er zou eerder in de Knesset, het Israëlische parlement, een voorstel voor een wet die dat mogelijk moet maken zijn besproken. Een reeks van rellen en aanslagen volgen elkaar op.

17 oktober - Net over de ‘Groene Lijn’, die Israëlisch West-Jeruzalem scheidt van het Arabische Oost-Jeruzalem, wil Israël een nieuwe wijk bouwen (€). Er moeten 2.500 huizen komen. De VS en VN-chef Ban Ki-moon uiten kritiek.

22 oktober - Een Palestijn rijdt in Jeruzalem in op wachtende mensen bij een tramhalte. Een drie maanden oude baby komt om (€). Acht mensen raken gewond. De man is op de vlucht doodgeschoten door een agent.

De Tempelrots is helemaal links te zien, vanuit de wijk Silwan, een voornamelijk Arabische wijk in Oost-Jeruzalem. Foto Reuters / Ammar Awad

22 oktober - Na de aanslag breken rellen uit in Silwan, de wijk in Jeruzalem waar de Palestijnse automobilist vandaan komt. De spanningen in die wijk, die grenst aan de Klaagmuur, waren al opgelopen toen Joodse nationalisten in die Arabische wijk kwamen wonen, om de Joodse aanwezigheid in Oost-Jeruzalem op peil te houden.

27 oktober - Palestijnen mogen niet meer met de bus op de Westelijke Jordaanoever. Die segregatie in het openbaar vervoer was een lang gekoesterde wens van Israëlische kolonisten.

27 oktober - De Israëlische regering zegt opnieuw duizend woningen in het oosten van Jeruzalem te willen bouwen. De Palestijnen zijn woedend.

29 oktober - Voor de Joodse toegang tot de Tempelberg wordt de joodse activist Yehuda Glick van dichtbij neergeschoten. Hij overleeft het. De Palestijnse verdachte wordt gedood door Israëlische militairen.

30 oktober - De Tempelberg is voor het eerst in 14 jaar een dag lang afgesloten voor publiek, volgend op de aanslag van een dag eerder.

2 november - Vanuit Gaza worden twee raketten op Israël afgeschoten, die landen in open veld. De grens met de Palestijnse strook land wordt dichtgegooid.

5 november - Een Palestijnse man rijdt in op een groep wachtende mensen bij een tramhalte in Oost-Jeruzalem. Daarna viel hij omstanders aan met een ijzeren staaf. Er viel een dode en dertien mensen raakten gewond. De man is door de politie doodgeschoten. Dit is de tweede aanslag waarbij iemand op een groep wachtende reizigers inrijdt.

7 november - Jordaanse activisten willen dat het vredesverdrag met buurland Israël wordt opgeheven. Duizenden gingen de straat op in meerdere steden.

8 november - Een Palestijnse demonstrant wordt doodgeschoten door Israëlische agenten bij een demonstratie in het noorden van Israël. Videobeelden suggereren dat de man wegloopt van de agenten, toen hij werd neergeschoten.

Een steekpartij op 10 november in Tel Aviv, waarbij deze soldaat gewond raakt en een dag later overlijdt. Foto Reuters

10 november - In Tel Aviv wordt een Israëlische soldaat neergestoken met een simpel keukenmes. De soldaat overleed later aan zijn verwondingen.

10 november - In de buurt van een Joodse nederzetting op de Westelijke Jordaanoever wordt een 25-jarige vrouw doodgestoken. Twee anderen raken gewond. De dader is doodgeschoten door een bewaker.

Rellen tussen Palestijnse demonstranten en Israëlische soldaten in Ramallah, Westoever op 11 november. Foto AP / Majdi Mohammed

11 november - Bij onlusten op de Westoever bij Hebron komt een Palestijnse betoger om, een man van 22. Bij de gevechten waren zo’n 150 Palestijnen betrokken. De Israëlische politie probeerde ze uit elkaar te drijven met traangas, rubberkogels en uiteindelijk met scherp.

12 november - De regering van Israël geeft toestemming om 300 huizen in Oost-Jeruzalem te bouwen. Eerdere plannen om de illegale nederzettingen in het oosten van de stad - wat de Palestijnen zien als toekomstige hoofdstad van Palestina - uit te breiden leiden al tot veel onrust.

14 november - Israël, Jordanië en de Palestijnse Autoriteit zijn het eens over stappen om de crisis te bezweren. Welke stappen, dat wordt niet duidelijk. Ze willen allemaal (de Jordaanse koning heeft de Tempelberg in Jeruzalem in beheer) in elk geval dat de rust zou terugkeren.

16 november - Volgens de Israëlische politie wordt een man in zijn rug gestoken door een ‘Arabische’ aanvaller in Jeruzalem. De aanvaller ontsnapt.

18 november - Bij een aanslag op een synagoge in een ultra-Orthodoxe wijk van Jeruzalem komen in elk geval vier mensen om. De aanslag is opgeëist door Hamas. De Israelische premier Netanyahu beschuldigt zowel Hamas als de Palestijnse premier Mahmoud Abbas.

Onze correspondent Derk Walters zegt daarover:

“Het is uitzonderlijk dat dit gebeurt in een Joodse wijk in West-Jeruzalem. En in een synagoge: dat is doorgaans niet de plek waar aanslagen worden gepleegd. Iemand op Twitter zei dat dit al dertig jaar niet meer is voorgekomen; een andere twitteraar wees daarop op een aanslag zes jaar geleden op een Joodse school. In elk geval zijn dit soort plekken niet gebruikelijk voor aanslagen door Palestijnen.”