Tekort aan eieren dreigt nu al

Het vervoersverbod op pluimveeproducten is desastreus. En niet alleen voor de geruimde bedrijven.

„Omelet in gevaar door dreigend eiertekort”, „Restaurants proberen dreigend eiertekort te omzeilen” – het zijn deze week geen krantenkoppen. Nog niet. Wel in voorjaar 2003, toen er een vervoersverbod was afgekondigd als gevolg van de uitgebroken vogelgriep.

Nu geldt opnieuw zo’n verbod door de uitbraak van het virus in het Utrechtse Hekendorp. Tot zeker woensdag half twaalf moet alle gevogelte op hok zitten. Dieren, mest, strooisel en eieren mogen niet worden vervoerd.

In 2003 bleken meer dan duizend bedrijven besmet. Vooral voor de bederfelijke eieren had het vervoersverbod snel effect. Binnen twee weken waren ze ruim een kwart duurder. Na een maand ontstond een tekort. En dat rond Pasen.

Toen mochten de handelaren en supermarkten nog voorraden uit eigen hallen vervoeren. Nu mag tijdelijk helemaal niets Nederlands worden vervoerd – óók niet uit voorraden. „Een vergissing”, zegt Hubert Andela, voorzitter van de Algemene Nederlandse Vereniging van Eierhandelaren, al ontkent het ministerie van Economische Zaken dat daar sprake van is.

Het betekent in ieder geval dat al veel sneller een tekort zou kunnen ontstaan. Volgens Eric Hubers, voorzitter van de Vakgroep Pluimveehouderij bij LTO, mogelijk vandaag al.

Als het verbod na woensdag wordt verlengd, worden de prijzen volgens hem ook hoger. Supermarktketen Albert Heijn kan dat niet bevestigen. Wel dat de schappen vanaf vandaag mogelijk „wat minder goed gevuld” zijn. Er zijn nog voorraden gewone eieren, maar de biologische eieren moeten dagelijks worden aangevoerd. En kippenvlees komt nu tijdelijk uit België en Duitsland. Daar is de productie verhoogd.

De industrie

De gevolgen bij een verlenging van het verbod kunnen immens zijn voor de sector. En niet alleen voor de geruimde bedrijven.

Hubers vreest voor een herhaling van 2003, toen de vogelgriep zich over een groot deel van het land verspreidde. Hij hoopt dat er nu eerder actie wordt ondernomen. Het is immers nog niet zeker welke maatregelen de overheid na morgen zal treffen. Dat hangt af van hoeveel meer bedrijven vogelgriep blijken te hebben. Pas als duidelijk is of alleen het bedrijf in Hekendorp getroffen is of meer pluimveebedrijven, kan het ministerie zeggen of een langer verbod nodig is.

Nederland is volgens het ING Economisch Bureau ’s werelds grootste exporteur van eieren ter wereld, en de tweede wat betreft pluimvee. Ruim driekwart van alle Nederlandse pluimveeproducten gaat naar het buitenland, vooral naar Duitsland. De opbrengsten per leghennenbedrijf zijn gemiddeld zo’n 641.000 euro per jaar, per vleeskuikenbedrijf haast 1,5 miljoen euro.

Voorzitter Gert Jan Oplaat van de Nederlandse Vakbond van Pluimveehouders (NVP) vreest een landelijke schade van al snel tien miljoen euro per dag. Kippenslachterijen liggen stil, terwijl de achtduizend mensen die daar werkzaam zijn moeten worden doorbetaald. Het miljoen kuikens dat volgens Oplaat dagelijks geboren wordt, kan nu niet naar de zogeheten broederijen en zal volgens hem moeten worden gedood. Eieren moeten volgens LTO na vijf dagen vernietigd worden en een deel van de exportschade zou niet meer in te halen zijn. Het probleem reikt verder dan het gemis van een omelet.