Roemenen zijn toe aan een saaie leider

Een burgemeester zonder groot charisma wordt president dankzij proteststemmen.

Foto AP

Klaus Iohannis (55), de laconieke burgemeester van provinciestad Sibiu en winnaar van de Roemeense presidentsverkiezingen zondag, is geen campagnedier. In tv-debatten met tegenkandidaat en premier Victor Ponta viel vooral zijn passieve stijl op, tot irritatie van zijn medestanders. Lachen valt Iohannis moeilijk, zijn charisma is beperkt en hij is spaarzaam met woorden. Het ontlokte zijn rivaal vooral spot: „Iohannis is een ding, ik ben een man”, verklaarde Ponta.

Maar meer dan een reputatie van een degelijke vent zonder bezwarende bagage bleek de etnische Duitser uiteindelijk niet nodig te hebben om Ponta te verslaan. Veel jongeren en middenklassers hebben genoeg van zijn Sociaal-Democratische Partij (PSD). Zij zien de door eindeloze schandalen geteisterde partij als een van de hoofdverantwoordelijken voor het in stand houden van endemische corruptie in Roemenië. Toen bleek dat duizenden leden van de Roemeense diaspora, die veelal tegen Ponta zijn, in de eerste ronde hun stem niet konden uitbrengen door de beperkte capaciteit van de buitenlandse stembureaus, laaide het ongenoegen op.

Via Facebook werden protesten georganiseerd in verschillende steden en oproepen gelanceerd om Ponta in de tweede ronde weg te stemmen. De campagne van Iohannis, die pas vorig jaar lid werd van een politieke partij, haakte daar handig op in. Dat droeg bij aan de grote opkomst en aan Iohannis’ verrassende overwinning. „Allen die tegen de politieke klasse stemden hebben gewonnen,” concludeerde politiek commentator Dan Ionescu van dagblad Adevarul.

Ook na zijn triomf bediende Iohannis zich van Facebook om met zijn kiezers te communiceren. „We hebben ons land teruggenomen,” schreef hij op zijn pagina. Een groot contrast met de Ponta-campagne, die eerder het oudere, armere, minder kosmopolitische deel van de bevolking aanspreekt en in de traditionele media overheerst.

Daar wist Ponta zich te profileren als een doorsnee orthodoxe Roemeen tegenover Iohannis, een ‘vreemde’, Duitse lutheraan die bovendien kinderloos is. Bij andere kiezers speelde Iohannis’ status als lid van de kleine Duitse gemeenschap juist een gunstige rol: veel Roemenen zien hen als als efficiënte, ernstige lieden die dingen voor elkaar krijgen zonder een wildgroei aan verdachte deals. Dat is ook de reputatie waar Iohannis in zijn thuisstad Sibiu op kon bogen. Nadat hij in 2000 burgemeester werd trok hij buitenlandse investeerders aan, liet hij het centrum opknappen en maakte hij de stad in 2007 tot Europese cultuurhoofdstad.

Hij benadrukt graag zijn politieke verwantschap met zijn collega uit de Europese Volkspartij, Duits bondskanselier Angela Merkel. De nieuwe president beloofde de Roemeense loyaliteit aan de NAVO en de EU te versterken en de banden met de VS te koesteren. „Mijn oriëntatie is gericht op het westen”, verklaarde Iohannis. In Roemenië, waar de afhankelijkheid van Russische energie beperkt is, heerst grote weerstand tegen samenwerking met Rusland.

President Iohannis beloofde ook de onafhankelijkheid van het gerecht en het anti-corruptieagentschap te zullen waarborgen. Rest de vraag of hij klaar is voor de sprong van de provincie naar zijn nieuwe topambt in Boekarest. De regering van Ponta was de afgelopen jaren in permanent conflict verwikkeld met de uittredende president Traian Basescu. Maar ook van die spanningen hebben veel Roemenen de buik vol. Saaiheid is dezer dagen een grote deugd in Boekarest.