Ook synagoge niet meer veilig

Aanslag op biddende joden in West-Jeruzalem kan escalatie van Palestijns-Israëlisch conflict inluiden.

Israëlische hulpverleners nabij de synagoge in West-Jeruzalem waar aanvallers vanochtend vier biddende joden doodden. Foto AFP

Een Palestijnse aanslag op een synagoge waarbij vier biddende gelovigen werden gedood, heeft Israël vanochtend in het hart geraakt. De twee aanvallers, die toesloegen met messen, bijlen en een vuurwapen, werden gedood door de politie. Acht andere bezoekers van het joodse gebedshuis in West-Jeruzalem raakten gewond.

Voor het eerst in decennia is een synagoge het doelwit van een Palestijnse terreuraanslag in Jeruzalem. De daad herinnert aan de aanslag in 1994 op een moskee in Hebron, waarbij 29 biddende moslims omkwamen. Zoals die aanslag destijds het Oslo-vredesproces een gevoelige slag toebracht, zou ook deze aanval grote gevolgen kunnen hebben. Een derde intifada, waarover de afgelopen weken al voorzichtig werd gesproken, komt naderbij.

De Palestijnse terreurgroepen Hamas en Islamitische Jihad verheerlijken de aanslag, en roepen op tot meer geweld tegen Israël. Zulke taal is voor deze groepen niet ongebruikelijk. Volgens Hamas is de aanslag een vergelding van de dood van een Palestijnse buschauffeur, die gisteren opgehangen in zijn eigen bus werd gevonden. Israëlische lijkschouwers houden het op zelfmoord, maar een Palestijnse collega zag aanwijzingen voor moord.

Israëlische politici wijzen naar de gematigder Palestijnse president Abbas als aanstichter van het geweld. Abbas, die de aanslag vanochtend veroordeelde, heeft in de voorbije weken geregeld opgeroepen tot verdediging van de Tempelberg in Oost-Jeruzalem (Haram al-Sharif in het Arabisch) tegen joden die daar willen bidden.

In het licht van het debat over de Tempelberg is het opmerkelijk dat de aanslagplegers hebben gekozen voor een synagoge in een ultraorthodoxe wijk. In tegenstelling tot religieus-zionistische joden, veelal kolonisten, zijn de meeste ultra-orthodoxen van mening dat joden de Tempelberg niet mogen betreden, vanwege de heiligheid van de locatie. Maar als het doel was om Israël zo hard mogelijk te treffen, zijn de aanvallers in hun opzet geslaagd. De beelden van vermoorde joden onder gebedsdoeken ondergaan ook seculiere Joden als een aanslag op de Israëlische identiteit.

Volgens minister Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) krijgen de spanningen tussen Israël en de Palestijnen met deze aanslag een religieuzer karakter. Hij signaleert een trend die al langer gaande is. De Amerikaanse minister Kerry (Buitenlandse Zaken) spreekt van een „pure terreurdaad”. Hij roept „Palestijnen op elk niveau van leiderschap op dit in de meest krachtige termen te veroordelen”.

Premier Netanyahu (Israël) heeft aangekondigd hard terug te slaan. Ook beraadt hij zich op scherpere veiligheidsmaatregelen voor synagoges. Anders dan in Europa worden synagoges in Israël doorgaans niet bewaakt.