Nederland maakt belastingontwijking zo wel erg makkelijk, vindt de G20

U.S. President Barack Obama (C) gestures as he meets with European leaders to discuss the situation in Ukraine, at the G20 in Brisbane November 16, 2014. Pictures are (L-R) Spanish Prime Minister Mariano Rajoy, Italian Prime Minister Matteo Renzi, French President Francois Hollande, Obama, British Prime Minister David Cameron, German Chancellor Angela Merkel, European Council President Herman Van Rompuy and European Commission President Jean-Claude Juncker. REUTERS/Kevin Lamarque (AUSTRALIA - Tags: POLITICS BUSINESS)

Nederland wil het niet. Maar de regeringsleiders van de G20, de twintig grootste economieën van de wereld, willen het wél. Zij werden het er dit weekend in het Australische Brisbane over eens dat landen gunstige fiscale regelingen voor ‘innovatieve’ bedrijven drastisch moeten inperken. Die regelingen zijn té gunstig, vinden de wereldleiders. Ze maken belastingontwijking mogelijk. En dat is nou juist iets dat ze gezamenlijk proberen tegen te gaan.

Nederland is een van de landen met zo’n gunstige regeling. De ‘innovatiebox’, heet die. En die vindt Nederland prima zoals die is. Sterker nog, de Nederlandse regering heeft zich de afgelopen maanden verzet tegen het beperken van de innovatieregeling.

“Nederland en het Verenigd Koninkrijk waren de twee landen die het meeste dwars lagen”, zegt Pascal Saint-Amans, hoofd belastingaanpak van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso). De Oeso, club van 34 rijke landen, werkt aan een vergaand plan tegen belastingontwijking door multinationals, in opdracht van de G20. De regeringsleiders gaven afgelopen weekend hun steun aan de eerste zeven concrete maatregelen – waaronder de inperking van innovatievoordelen.

Nederland niet aan tafel

Het Nederlandse verzet tegen het Oeso-voorstel bleef goed verborgen. In de openbaarheid sprak staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën, VVD) zich in september nog enthousiast uit over de internationale plannen tegen belastingontwijking. Nederland vindt “een mondiale aanpak” nodig, schreef Wiebes aan de Tweede Kamer, en heeft “intensief” aan de plannen meegewerkt.

Europarlementariër Eva Joly over het Nederlandse belastingparadijs:

Alleen dus niet aan álle plannen, zo blijkt nu. Maar de Nederlandse invloed is beperkt: Nederland is geen lid van de G20 en zat dus niet aan tafel. Het Verenigd Koninkrijk, aanvankelijk ook tegenstander, zat daar wel. Dat land gaf zijn verzet vlak voor de G20-top op en stelde een compromis voor, samen met Duitsland. Met succes: het Brits-Duitse voorstel werd aangenomen. Daarmee zetten de Britten het plan naar hun hand én maken goede sier met hun bereidwilligheid.

“Nu het Verenigd Koninkrijk heeft ingestemd, is de dynamiek veranderd”, zegt Saint-Amans van de Oeso. Ook de andere landen, zegt hij, zullen “meer dan verwelkomd” worden om de maatregelen in te voeren. Hij bedoelt: Nederland heeft weinig keus.

Volgens het ministerie van Financiën is er van verzet geen sprake. In de discussie heeft Nederland alleen wel een “andere invalshoek” dan andere landen, laat een woordvoerder van Wiebes weten. Wat de staatssecretaris van het Brits-Duitse voorstel vindt, wil zijn woordvoerder niet zeggen.

Een briljant patent

Het doel van de Nederlandse innovatieregeling is dat zo veel mogelijk bedrijven in Nederland aan innovatie doen. Dat betekent: onderzoek dat kan leiden tot nieuw ‘intellectueel eigendom’. Een briljant patent bijvoorbeeld. Als dat patent winst oplevert, hoeft het bedrijf daar maar weinig belasting over te betalen: 5 procent. De normale vennootschapsbelasting is 25 procent. Onder meer het Verenigd Koninkrijk en Luxemburg bieden bedrijven vergelijkbare mogelijkheden.

Accountants prijzen de innovatiebox graag aan:

 

Het idee is dat bedrijven hun innovatieve onderzoek doen in Nederland. Dat ziet de regering graag. Nederland Kennisland. Een bedrijf dat zijn onderzoek in een ander land laat doen, kan óók profiteren van de innovatiebox. “Dat is eigenlijk in strijd met de achterliggende gedachte van de regeling”, zegt een fiscalist van een groot advocatenkantoor, op voorwaarde van anonimiteit.

Andere landen vinden dat niet eerlijk. Zij stellen dat ze hierdoor belastinginkomsten mislopen. De regeringsleiders van de G20-top willen dat landen bedrijven alleen nog innovatievoordeel geven als ze hun onderzoek grotendeels binnen de landsgrenzen uitvoeren. Het Nederlandse regime zal nu “significant” moeten worden aangepast, zegt een bron die nauw bij de onderhandelingen in Brisbane betrokken was.