Moeite een scharrelei te vinden in de supermarkt? Nu al dreigt er een tekort

Foto ANP

“Omelet in gevaar door dreigend eiertekort”, “Restaurants proberen dreigend eiertekort te omzeilen” - het zijn geen krantenkoppen van deze week. Nog niet althans. Ze stonden in het voorjaar van 2003 in de krant, toen een landelijk vervoersverbod werd ingesteld als gevolg van de uitgebroken vogelgriep.

Nu geldt weer zo’n verbod, omdat bij een pluimveebedrijf in Hekendorp vogelgriep is vastgesteld. Tot zeker woensdag half twaalf moet alle gevogelte op hok zitten. Dieren, mest, strooisel, eieren mogen niet worden vervoerd. Volgens ondernemers- en werkgeversorganisatie Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO) eet elke Nederlander jaarlijks zo’n 185 eieren en 23 kilo pluimveevlees. Halen we dat aantal straks niet meer door lege schappen? En wat zijn de economische gevolgen?

De winkel

In 2003 bleken meer dan duizend bedrijven besmet. Vooral bij eieren had het vervoersverbod door hun bederfelijkheid snel effect. Binnen twee weken werden ze ruim een kwart duurder, na een maand ontstond een tekort. En dat rond Pasen.

Toen mochten de handelaren en supermarkten nog voorraden uit eigen hallen vervoeren. Nu mag tijdelijk helemaal niets Nederlands worden vervoerd - óók niet uit voorraden. Voorzitter Hubert Andela van de Algemene Nederlandse Vereniging van Eierhandelaren hoopt dat die maatregel snel wordt teruggedraaid.  Het betekent dat al veel sneller een tekort zou kunnen ontstaan dan in 2003.

Volgens Eric Hubers, ‎voorzitter van de Vakgroep Pluimveehouderij bij LTO, mogelijk vandaag al. Als het verbod na woensdag wordt verlengd, worden de prijzen volgens hem ook hoger. Albert Heijn bevestigt dat niet, maar wel dat de schappen vanaf vandaag mogelijk “wat minder goed gevuld” zijn. Er zijn nog voorraden gewone eieren, maar de biologische moeten dagelijks worden aangevoerd. Kippenvlees komt nu tijdelijk uit België en Duitsland, waar de productie is verhoogd.

De industrie

De gevolgen bij een verlenging van het verbod kunnen ook voor de sector immens zijn. En niet alleen voor de geruimde bedrijven. Hubers vreest voor een herhaling van 2003, maar hoopt dat nu eerder actie wordt ondernomen. Het is immers nog niet zeker wat er na morgen gebeurt. Pas als duidelijk is of alleen het bedrijf in Hekendorp getroffen is of meer pluimvee, kan het ministerie zeggen of een langer verbod nodig is.

In Nederland zijn ruim 1.600 pluimveebedrijven. Het grootste deel met leghennen, ongeveer een derde met vleeskuikens. Jaarlijks worden ruim 10 miljard eieren gelegd. En vijftig pluimveeslachterijen slachtten in augustus alleen al ruim 77.000 ton pluimvee.

Ruim driekwart van alle productie gaat naar het buitenland - vooral Duitsland. Nederland is volgens het ING Economisch Bureau ’s werelds grootste exporteur van eieren en de tweede wat betreft pluimvee. De opbrengsten per leghennenbedrijf zijn gemiddeld zo’n 641.000 euro per jaar, per vleeskuikenbedrijf haast 1,5 miljoen.

Voorzitter Gert Jan Oplaat van de Nederlandse Vakbond van Pluimveehouders (NVP) vreest dan ook een schade van al snel tien miljoen euro per dag. Kippenslachterijen liggen stil, terwijl de achtduizend mensen die daar werken moeten worden doorbetaald. Twee miljoen kuikens per dag worden geboren, maar kunnen nu niet naar broederijen en zullen volgens hem moeten worden gedood. Eieren zouden volgens LTO na vijf dagen weggegooid moeten worden en een deel van de exportschade zou niet meer in te halen zijn.