Kabinet verscherpt regels voor gebruik data burgers, maar handhaaft bewaarplicht

Minister Ivo Opstelten heeft vandaag laten weten dat er aangescherpte regels komen voor het inzien van telecomgegevens van burgers. Foto ANP/Jerry Lampen

Er komen strengere regels voor het inzien van bewaarde bel- en internetgegevens van burgers. Dat zegt minister Opstelten van Veiligheid en Justitie na een uitspraak van het Europees Hof van Justitie over de opslag van persoonsgegevens. De bewaarplicht blijft wel.

Het Hof oordeelde eerder dat een Europese richtlijn over de inzet van persoonsgegevens om zware misdaad aan te pakken ongeldig was. Opstelten ziet in de uitspraak geen reden om de Nederlandse regels als ongeldig te zien. Wel zijn er aanpassingen nodig.

De bewaarplicht geldt als zeer controversieel. D66 en GroenLinks zien het opslaan en bewaren van deze gegevens als een inbreuk op de privacy. Ook de digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom is tegen de bewaarplicht en vindt het ‘onbegrijpelijk’ dat het kabinet vasthoudt aan de bewaarplicht.

Nodig tegen zware misdaad

Als het aan minister Opstelten ligt, kunnen straks telefoniegegevens alleen voor de volle bewaartermijn van twaalf maanden worden geraadpleegd als er sprake is van een ernstig misdrijf waar een straf van acht jaar of meer op staat. Bij misdrijven waar een straf onder de acht jaar op staat en waar voorlopig hechtenis mogelijk is, zal dat een half jaar zijn (tegen twaalf nu). Voor internetgegevens veranderen de termijnen niet, daar justitie al een korte bewaarperiode hanteert van zes maanden.

Een officier van justitie krijgt straks pas na toetsing van de rechter toegang tot deze gegevens. De aanbieders van telecomdiensten worden verplicht hun data op te slaan en te verwerken binnen de EU. Het Agentschap Telecom zal onder de nieuwe regels het recht krijgen deze gegevens in te zien.

Volgens het kabinet is het bewaren van deze gegevens belangrijk om zware misdaad aan te pakken. Een overweging die volgens de minister ook door het Europees Hof wordt onderschreven:

Zonder telecommunicatiegegevens komt de aanpak van bijvoorbeeld jihadisten, kinderpornografie, roofovervallen, moord en doodslag in gevaar of wordt zelfs onmogelijk. Ook de Europese rechters gaven in hun arrest aan dat bewaring van telecommunicatiegegevens een waardevol instrument is bij strafonderzoeken en een algemeen belang dient.