Energiebedrijven willen af van ‘bloedkolen’ uit Colombia

Nederlandse energiebedrijven onderwerpen de wijze waarop hun kolen worden gedolven aan onafhankelijke inspecties.

Vredesorganisatie Pax publiceerde afgelopen zomer uitvoerig over misstanden in de kolenmijnen in Colombia. Foto Reuters

Nederlandse energiebedrijven gaan zich inzetten om misstanden in steenkoolwinning in Colombia aan te pakken. Zij zullen onafhankelijke inspecties uitvoeren bij hun leveranciers om de arbeids- en milieuomstandigheden te verbeteren.

Dat staat in een overeenkomst die de bestuursvoorzitters van de vijf grootste Nederlandse energiebedrijven – E.ON, Essent, Nuon, EPZ en GDF Suez Energie Nederland – en minister Lilianne Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking gisteren hebben ondertekend.

De afspraken hebben vooral betrekking op Colombia, waar het grootste deel van de Nederlandse steenkolen vandaan komt. In de overeenkomst is niet opgenomen dat de energiebedrijven afzonderlijk inzicht moeten geven over de herkomst van hun kolen.

De afspraken zijn de uitkomst van een lange dialoog tussen de partijen over meer transparantie in de steenkoolketen. Vredesorganisatie Pax publiceerde afgelopen zomer een dik onderzoeksrapport over de sociale misstanden in de steenkoolwinning in Colombia. Nederland is de grootste steenkoolimporteur van Europa.

Pax vestigde de aandacht op grote mensenrechtenschendingen in de provincie Cesar in Noord-Colombia, waar multinationals als het Amerikaanse Drummond en het Zwitserse Glencore grote kolenmijnen exploiteren. Zij zouden paramilitaire groepen hebben gefinancierd om zich te beschermen tegen ontvoeringen door guerrillabewegingen als de FARC.

Diezelfde paramilitaire groepen zouden tussen 1996 en 2006 in opdracht van de multinationals ruim drieduizend mensen hebben vermoord, onder wie vakbondsleiders die misstanden aankaartten. Zeker 55.000 mensen zouden zijn verdreven van hun grond. De kolen uit die regio worden daarom ‘bloedkolen’ genoemd. De slachtoffers vragen al jaren om genoegdoening en compensatie.

Marianne Moor, hoofdauteur van het rapport van Pax, verwelkomt het akkoord, maar noemt het „een gemiste kans” dat de energiebedrijven zich niet verplichten een rol te spelen bij genoegdoening en compensatie.

Volgens een woordvoerder van E.ON zijn de energiebedrijven daartoe niet verplicht, omdat de afspraken „tot doel hebben naar de toekomst te kijken”. Bovendien is „genoegdoening primair een taak van de Colombiaanse overheid”, zegt hij.

Minister Ploumen is tevreden met de afspraken. „Hiermee laten de Nederlandse bedrijven zien dat zij hun verantwoordelijkheid serieus nemen en erkennen dat zij als afnemers van kolen een maatschappelijke rol hebben.” Volgende week reist de minister met een handelsmissie naar de regio.